Trong bối cảnh nền kinh tế đang trên đà phục hồi, ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam đã ghi nhận một tín hiệu hết sức khả quan khi tỷ lệ chậm đóng bảo hiểm đã giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử. Đây không chỉ là kết quả của sự nỗ lực từ phía cơ quan quản lý mà còn là minh chứng cho ý thức chấp hành pháp luật ngày càng cao của các đơn vị sử dụng lao động.

Nỗ lực bảo vệ quyền lợi an sinh của người lao động

Việc các đơn vị sử dụng lao động chậm đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) và bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn gây ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến quyền lợi an sinh của người lao động. Khi doanh nghiệp nợ đọng bảo hiểm, người lao động sẽ gặp khó khăn trong việc chốt sổ bảo hiểm, hưởng các chế độ ốm đau, thai sản hay đặc biệt là quyền lợi khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của vấn đề này, BHXH Việt Nam đã triển khai quyết liệt nhiều giải pháp đôn đốc thu và giảm số tiền chậm đóng. Theo số liệu thống kê mới nhất, tính đến cuối năm 2022, tỷ lệ chậm đóng BHXH (có tính lãi) của các đơn vị tham gia chỉ còn chiếm 2,91% trên tổng số phải thu. Đây là con số thấp kỷ lục, khẳng định hiệu quả của các chính sách linh hoạt và sát sao từ cơ quan chức năng.

Các biện pháp mạnh tay đối với đơn vị cố tình vi phạm

Dù đạt được kết quả ấn tượng, BHXH Việt Nam vẫn xác định không chủ quan. Để duy trì và tiếp tục giảm tỷ lệ này xuống mức thấp hơn nữa, tại Công văn 479/BHXH-TST, cơ quan này đã yêu cầu BHXH các tỉnh, thành phố thực hiện nghiêm ngặt các quy trình quản lý thu.

Quy trình xử lý nợ đọng bảo hiểm theo thời gian

Cơ quan bảo hiểm sẽ phân loại các đơn vị chậm đóng để có biện pháp xử lý phù hợp và kịp thời:

• Chậm đóng từ 01 đến dưới 03 tháng: Gửi thông báo đôn đốc trực tiếp đến đơn vị. Nếu đơn vị vẫn không chấp hành, cơ quan chức năng sẽ tiến hành lập biên bản hành vi vi phạm theo quy định.
• Chậm đóng từ 03 tháng trở lên: Đây là mức độ vi phạm nghiêm trọng. BHXH sẽ tổ chức thanh tra chuyên ngành đột xuất, ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và thực hiện cưỡng chế thi hành nếu cần thiết.

Đặc biệt, đối với những đơn vị cố tình chây ỳ, BHXH sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan Công an để chuyển hồ sơ, tài liệu xem xét xử lý hình sự theo quy định của pháp luật. Danh sách các đơn vị vi phạm cũng sẽ được công khai rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng.

Chế tài xử phạt nghiêm khắc theo quy định hiện hành

Hiện nay, các hành vi vi phạm về đóng BHXH được xử lý nghiêm theo quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Cụ thể, người sử dụng lao động có hành vi chậm đóng BHXH bắt buộc, BHTN có thể bị phạt tiền từ 12% đến 15% tổng số tiền phải đóng tại thời điểm lập biên bản vi phạm hành chính.

"Pháp luật quy định rõ ràng về trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc đóng bảo hiểm cho người lao động. Việc tuân thủ không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý và tài chính mà còn xây dựng được uy tín và sự gắn bó của đội ngũ nhân sự."

Để đảm bảo quyền lợi của mình, người lao động nên thường xuyên theo dõi quá trình đóng bảo hiểm thông qua ứng dụng VssID hoặc yêu cầu đơn vị sử dụng lao động cung cấp thông tin định kỳ. Sự minh bạch và giám sát từ nhiều phía sẽ là chìa khóa để đưa tỷ lệ chậm đóng BHXH về mức tối thiểu, góp phần xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững.