Trong quá trình tham gia giao thông, không hiếm gặp những trường hợp xe ô tô con di chuyển với phần cốp sau mở toang do chở hàng hóa cồng kềnh. Nhiều tài xế cho rằng đây chỉ là sự bất tiện nhỏ, nhưng thực tế, hành vi này không chỉ tiềm ẩn nguy cơ tai nạn mà còn có thể khiến chủ xe đối mặt với mức phạt hành chính không hề nhẹ. Vậy pháp luật quy định như thế nào về việc đóng cốp xe khi di chuyển?

Có bắt buộc phải đóng kín cốp xe ô tô khi tham gia giao thông?

Hiện nay, trong hệ thống văn bản pháp luật về giao thông đường bộ, tiêu biểu là Luật Giao thông đường bộ 2008, chưa có một điều khoản riêng biệt nào quy định cứng nhắc rằng tài xế "phải đóng kín cốp xe ô tô con" trong mọi trường hợp di chuyển. Điều này khác với quy định đối với xe tải, vốn bắt buộc phải chốt, đóng cố định cửa sau thùng xe để đảm bảo hàng hóa không rơi vãi.

Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc tài xế có thể tùy ý mở cốp. Mặc dù không có quy định trực tiếp về việc đóng cốp, nhưng các quy tắc về an toàn và xếp hàng hóa lại gián tiếp yêu cầu việc này. Việc mở cốp khi xe đang chạy sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tầm nhìn qua gương chiếu hậu của người lái, đồng thời tạo điều kiện cho khí thải độc hại lọt vào khoang hành khách, gây nguy hiểm cho sức khỏe người ngồi trên xe.

Mức phạt khi không đóng cốp ô tô do chở hàng quá khổ

Phần lớn các trường hợp không đóng được cốp xe là do tài xế tận dụng không gian để chở các vật dụng có kích thước lớn hơn khoang chứa đồ. Lúc này, hành vi sẽ bị xem xét dưới góc độ vi phạm quy định về xếp hàng hóa trên phương tiện.

Theo quy định tại Điều 72 Luật Giao thông đường bộ 2008:

"1. Việc vận chuyển hàng hóa bằng xe ô tô phải chấp hành các quy định sau đây: a) Hàng vận chuyển trên xe phải được xếp đặt gọn gàng và chằng buộc chắc chắn; b) Khi vận chuyển hàng rời phải che đậy, không để rơi vãi."

Chi tiết hơn, Thông tư 46/2015/TT-BGTVT quy định hàng hóa xếp trên xe khách, xe con không được phép vượt quá kích thước bao ngoài của xe. Khi cốp xe không thể đóng kín do hàng hóa nhô ra ngoài, tài xế đã vi phạm lỗi chở hàng quá kích thước bao ngoài của xe.

Căn cứ vào điểm e khoản 3 Điều 23 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, mức xử phạt được quy định như sau:

• Phạt tiền: Từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng đối với hành vi chở hành lý, hàng hóa vượt quá kích thước bao ngoài của xe.
• Hình phạt bổ sung: Tài xế có thể bị tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe từ 01 đến 03 tháng.

Có được chất hàng hóa lên ghế ngồi thay vì để trong cốp?

Nhiều người nảy ra ý định gập ghế hoặc chất hàng lên ghế hành khách để tránh việc phải mở cốp. Tuy nhiên, đây cũng là một hành vi vi phạm pháp luật. Xe ô tô con được thiết kế và đăng ký với mục đích chính là chở người, không phải chở hàng hóa chuyên dụng.

Theo điểm đ khoản 3 Điều 23 Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi sắp xếp hành lý, hàng hóa làm mất trật tự an toàn giao thông hoặc để hàng hóa trong khoang chở hành khách cũng sẽ bị xử phạt từ 600.000 đồng đến 800.000 đồng.

Tóm lại, để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người xung quanh, cũng như tránh những rắc rối về pháp lý, các bác tài nên sắp xếp hàng hóa gọn gàng trong cốp xe và đảm bảo cốp đã được đóng kín trước khi khởi hành. Trong trường hợp hàng hóa quá lớn, việc thuê các phương tiện vận chuyển chuyên dụng như xe tải nhỏ là lựa chọn thông minh và an toàn nhất.