Từ ngày 01/01/2025, hệ thống phân hạng Giấy phép lái xe (GPLX) tại Việt Nam đã có bước ngoặt lịch sử khi Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 chính thức có hiệu lực. Không còn những khái niệm quen thuộc như bằng A2 hay bằng B2 cũ, thay vào đó là một hệ thống phân hạng mới tiệm cận với tiêu chuẩn quốc tế.

Vậy trong năm 2026 này, các hạng bằng A1, A, B1, B được lái những loại xe gì? Những người đang sở hữu bằng cũ có phải đổi sang bằng mới hay không? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.

1. Phân hạng Giấy phép lái xe mới nhất theo Luật 2024

Căn cứ quy định tại Điều 57 Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, các hạng bằng lái xe phổ biến hiện nay được phân định như sau:

Hạng A1: Dành cho xe máy dung tích nhỏ

Khác với trước đây (xe đến dưới 175cc), hạng A1 mới hiện nay chỉ cấp cho người lái xe mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh đến 125 cm3 hoặc có công suất động cơ điện đến 11 kW. Đây là thay đổi quan trọng nhất mà người học lái xe cần lưu ý.

Hạng A: Thay thế hoàn toàn hạng A2 cũ

Hạng A được cấp cho người lái xe mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh trên 125 cm3 hoặc công suất động cơ điện trên 11 kW. Đặc biệt, người có bằng hạng A được phép điều khiển tất cả các loại xe quy định cho hạng A1.

Hạng B1: Không còn là bằng lái xe ô tô số tự động

Đây là điểm gây nhầm lẫn nhiều nhất. Theo luật mới, hạng B1 hiện nay cấp cho người lái xe mô tô ba bánh và các loại xe quy định cho hạng A1. Những ai muốn lái xe ô tô sẽ không thi bằng B1 này nữa.

Hạng B: Gộp chung B1 và B2 cũ

Hạng B mới cấp cho người lái xe ô tô chở người đến 08 chỗ; xe ô tô tải có khối lượng toàn bộ thiết kế đến 3.500 kg. Hạng bằng này cho phép lái cả xe số sàn và số tự động, gộp chung phạm vi của bằng B1 và B2 trước đây.

2. Quy định chuyển tiếp: Bằng cũ có còn giá trị?

Nhiều người dân lo lắng về việc phải đổi bằng lái xe đồng loạt. Tuy nhiên, tại Điều 89 Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 đã quy định rõ về lộ trình chuyển tiếp:

"1. Giấy phép lái xe được cấp trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành được tiếp tục sử dụng theo thời hạn ghi trên giấy phép lái xe."

Như vậy, nếu bằng lái của bạn vẫn còn hạn, bạn không bắt buộc phải đổi ngay. Cụ thể:

• Bằng A1 cũ: Tiếp tục được lái xe đến dưới 175cc. Khi đổi sang bằng mới sẽ được cấp hạng A kèm điều kiện hạn chế (chỉ lái xe dưới 175cc).
• Bằng A2 cũ: Được đổi thẳng sang hạng A mới mà không bị hạn chế dung tích.
• Bằng B1, B2 cũ: Được đổi sang hạng B mới hoặc hạng C1 tùy nhu cầu.

3. Mức xử phạt khi sử dụng Giấy phép lái xe không phù hợp

Việc điều khiển xe không đúng hạng bằng ghi trên GPLX là hành vi vi phạm nghiêm trọng. Theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt được áp dụng như sau:

• Đối với xe máy: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng nếu điều khiển xe trên 125cc nhưng chỉ có bằng A1 (hoặc bằng không phù hợp).
• Đối với xe ô tô: Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng nếu sử dụng bằng lái không phù hợp với loại xe đang điều khiển.

Lời khuyên từ chuyên gia: Người tham gia giao thông nên chủ động kiểm tra thời hạn và hạng bằng của mình. Trong trường hợp bằng lái cũ bị mờ, hỏng hoặc sắp hết hạn, hãy thực hiện thủ tục đổi sang mẫu mới theo quy định của Luật 2024 để đảm bảo quyền lợi tối đa khi tham gia giao thông.