Trong xu thế cải cách thủ tục hành chính và nâng cao năng lực quản trị cho khu vực kinh tế tư nhân, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán 2015 và Luật Kiểm toán độc lập đang mang đến bước ngoặt lớn. Điểm đột phá đáng chú ý nhất chính là đề xuất mở rộng quyền thuê dịch vụ kế toán, dịch vụ kế toán trưởng cho cá nhân và hộ kinh doanh – nhóm đối tượng từ trước đến nay còn gặp nhiều rào cản pháp lý trong việc chuẩn hóa công tác tài chính, kế toán.

Mở rộng đối tượng được thuê và cung cấp dịch vụ kế toán

Theo quy định hiện hành tại Điều 56 Luật Kế toán 2015, chỉ có các "đơn vị kế toán" mới được phép ký kết hợp đồng dịch vụ với các doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh dịch vụ kế toán để thuê làm kế toán hoặc đảm nhiệm chức danh kế toán trưởng. Điều này tạo ra một khoản trống pháp lý đối với hàng triệu cá nhân kinh doanh và hộ kinh doanh gia đình khi họ muốn tiếp cận dịch vụ quản lý tài chính bài bản và chuyên nghiệp.

Để khắc phục bất cập này, dự thảo luật mới đã đề xuất sửa đổi cơ bản nội dung Điều 56. Cụ thể, các đơn vị kế toán, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đều sẽ được quyền ký hợp đồng trực tiếp với cá nhân hoặc tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán đủ điều kiện để thuê dịch vụ làm kế toán, dịch vụ làm kế toán trưởng.

Siết chặt trách nhiệm của bên cung cấp dịch vụ kế toán

Sự thay đổi không chỉ dừng lại ở việc mở rộng 'đầu vào' cho thị trường dịch vụ kế toán mà còn đi kèm với quy định thắt chặt trách nhiệm đối với các bên cung cấp dịch vụ. Đây được xem là chiếc phao thi chống lại rủi ro sai sót chứng từ, vi phạm pháp luật thuế cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Dự thảo Luật làm rõ: Cá nhân, tổ chức kinh doanh dịch vụ kế toán phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính chính xác, trung thực của thông tin, số liệu kế toán theo đúng thỏa thuận trong hợp đồng dịch vụ đã ký kết và quy định của pháp luật hiện hành. Quy định này đóng vai trò then chốt trong việc tạo sự minh bạch, giúp người thuê dịch vụ an tâm tập trung vào hoạt động sản xuất kinh doanh cốt lõi.

Ý nghĩa pháp lý và tác động thực tiễn đến cộng đồng kinh doanh

Đề xuất mới này mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho nền kinh tế:

• Giảm chi phí vận hành: Hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh không cần tốn chi phí duy trì bộ máy kế toán chuyên trách cố định mà vẫn đảm bảo tính chuẩn xác trong báo cáo tài chính, kê khai thuế.
• Minh bạch hóa hoạt động tài chính: Việc sử dụng dịch vụ kế toán chuyên nghiệp giúp các hộ kinh doanh dễ dàng minh bạch hóa dòng tiền, tạo nền tảng thuận lợi để tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng hoặc mở rộng quy mô thành doanh nghiệp.
• Chuẩn hóa thị trường dịch vụ: Tạo điều kiện cho các cá nhân có chứng chỉ kế toán viên hành nghề độc lập tham gia thị trường một cách danh chính ngôn thuận, gia tăng tính cạnh tranh lành mạnh trên thị trường.

Nhìn chung, đây là bước đi tiến bộ phù hợp với định hướng tích cực chuyển đổi từ hộ kinh doanh sang mô hình doanh nghiệp, thúc đẩy môi trường kinh doanh an toàn, tuân thủ pháp luật tại Việt Nam.