Nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô và cả nước trong thời kỳ hội nhập sâu rộng, Chính phủ đã phê duyệt Đề án phát triển, nâng cao chất lượng các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thủ đô Hà Nội theo Quyết định 1612/QĐ-TTg. Trong đó, tiêu chuẩn chuẩn hóa và nâng cao năng lực đội ngũ giảng viên đại học được coi là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu.

Chuẩn hóa đội ngũ: Chỉ tiêu 45% giảng viên có trình độ tiến sĩ vào năm 2030

Đội ngũ giảng viên đóng vai trò hạt nhân quyết định chất lượng đào tạo và năng lực nghiên cứu khoa học của mỗi cơ sở giáo dục đại học. Theo định hướng mới được phê duyệt tại Đề án, mục tiêu cụ thể đối với trình độ học thuật của đội ngũ nhà giáo được xác định rõ ràng qua từng mốc thời gian:

• Đến năm 2030: Tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ tại các cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn Thủ đô Hà Nội bắt buộc phải đạt ít nhất 45%.
• Đến năm 2035: Tỷ lệ này tiếp tục được đẩy mạnh nâng cao, hướng tới mục tiêu tối thiểu 60% giảng viên đạt trình độ tiến sĩ.

Cùng với việc gia tăng số lượng tiến sĩ trong nước, Đề án cũng coi trọng việc giao lưu học thuật quốc tế. Mục tiêu đặt ra là thu hút lũy kế tối thiểu 600 lượt giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia nước ngoài và người Việt Nam ở nước ngoài có trình độ từ tiến sĩ trở lên tham gia giảng dạy hoặc nghiên cứu khoa học ít nhất 01 học kỳ tại các trường đại học trên địa bàn. Đến năm 2035, con số thu hút này phấn đấu đạt mốc tối thiểu 1.000 lượt chuyên gia.

Cơ chế đột phá và thu hút trọng dụng nhân tài khoa học

Để hoàn thành các mục tiêu định lượng đầy thách thức trên, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành liên quan và UBND TP. Hà Nội khẩn trương xây dựng, ban hành các chính sách thu hút và đãi ngộ đủ sức hấp dẫn. Các giải pháp tập trung vào những trụ cột chính:

1. Ưu tiên đào tạo và bồi dưỡng chuyên sâu

Nhà nước sẽ bố trí ngân sách thông qua các chương trình học bổng quốc gia và học bổng song phương để hỗ trợ giảng viên tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn, dài hạn và đào tạo sau đại học ở trong cũng như ngoài nước. Những đối tượng được dành nguồn lực ưu tiên hàng đầu bao gồm:

• Các tiến sĩ và nhà khoa học trẻ có tiềm năng phát triển vượt trội.
• Thành viên các nhóm nghiên cứu mạnh, nhà khoa học đầu ngành.
• Chủ nhiệm các chương trình đào tạo tài năng và các chuyên gia đảm nhiệm những lĩnh vực công nghệ chiến lược mũi nhọn.

2. Gắn hỗ trợ đãi ngộ với kết quả đầu ra thực tế

Một trong những điểm mới mang tính đột phá của Đề án là việc thay đổi phương thức đánh giá và hỗ trợ đội ngũ. Các cơ chế ưu đãi, hỗ trợ không còn áp dụng cồng kềnh hay mang tính bình quân, mà được gắn chặt với kết quả đầu ra thực chất của từng cá nhân và đơn vị. Cụ thể bao gồm:

• Kết quả đào tạo và nghiên cứu khoa học thực tế.
• Số lượng công bố khoa học trên các tạp chí uy tín quốc tế, số lượng bằng sáng chế, giải pháp hữu ích.
• Hiệu quả chuyển giao công nghệ và khả năng chủ động thu hút nguồn lực tài chính ngoài ngân sách.
• Mức độ đóng góp trực tiếp cho sự phát triển của các ngành, lĩnh vực kinh tế - xã hội trọng điểm của Thủ đô Hà Nội.

Tác động chiến lược đến hệ thống giáo dục đại học Thủ đô

Việc triển khai Quyết định 1612/QĐ-TTg không chỉ giúp cải thiện các chỉ số xếp hạng của các trường đại học Việt Nam trên bản đồ giáo dục khu vực và thế giới, mà còn tạo tiền đề hình thành các trung tâm nghiên cứu đổi mới sáng tạo mạnh ngay trong lòng các cơ sở giáo dục. Việc nâng cao tỷ lệ tiến sĩ giảng dạy trực tiếp chính là chìa khóa then chốt để đảm bảo sinh viên và học viên cao học được tiếp cận kiến thức khoa học tiên tiến nhất, tạo dựng nguồn nhân lực chất lượng cao sẵn sàng bước vào nền kinh tế tri thức.