Nhằm hiện thực hóa các cam kết mạnh mẽ về giảm phát thải nhà kính và bảo vệ môi trường, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển dịch năng lượng quan trọng trong lĩnh vực giao thông vận tải. Theo tinh thần chỉ đạo mới nhất tại Công văn 1681/TTTN-XD do Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước ban hành, kể từ ngày 01/06/2026, toàn bộ xăng không chì lưu thông trên thị trường phải được phối trộn, pha chế thành xăng sinh học E10 trước khi đưa vào sử dụng cho động cơ xăng trên phạm vi toàn quốc.

Bước ngoặt lớn trong lộ trình xanh hóa nhiên liệu quốc gia

Quy định mang tính bước ngoặt này được xây dựng dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc tại Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống tại Việt Nam. Cụ thể, tại khoản 1 Điều 4 Thông tư 50/2025/TT-BCT nêu rõ:

Từ ngày 01 tháng 6 năm 2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải phối trộn, pha chế thành xăng E10 để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.

Song song với đó, để đảm bảo sự chuyển dịch diễn ra nhịp nhàng, không gây xáo trộn lớn cho thị trường và người tiêu dùng, khoản 2 Điều 4 Thông tư 50/2025/TT-BCT cũng cho phép tiếp tục phối trộn, pha chế xăng sinh học E5RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030. Điều này tạo ra một khoảng đệm thời gian cần thiết để các doanh nghiệp đầu mối, thương nhân phân phối và các đại lý bán lẻ nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, đồng thời giúp người tiêu dùng dần thích nghi với các dòng sản phẩm nhiên liệu sinh học thế hệ mới.

Các kỹ sư kiểm định chất lượng xăng sinh học E10 tại phòng thí nghiệm hiện đại (ảnh minh họa)

Siết chặt trách nhiệm của các thương nhân đầu mối và phân phối

Để chuẩn bị sẵn sàng cho cột mốc ngày 01/06/2026, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã đưa ra những yêu cầu rất cụ thể và quyết liệt đối với từng nhóm chủ thể trong chuỗi cung ứng xăng dầu:

• Đối với thương nhân đầu mối sản xuất xăng dầu: Phải đảm bảo cung cấp đầy đủ, liên tục nguồn xăng nền (xăng không chì) đạt chuẩn theo quy định tại Thông tư 16/2022/TT-BKHCN. Đồng thời, các đơn vị này cần đẩy nhanh tiến độ pha chế, phối trộn xăng sinh học E5, E10 và sớm cung ứng đầy đủ sản lượng đã đàm phán, ký kết với các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu theo đúng tiến độ cam kết.
• Đối với thương nhân đầu mối kinh doanh và thương nhân phân phối xăng dầu: Chủ động thực hiện các phương án pha chế, phối trộn, mua bán xăng sinh học E5, E10 nhằm đáp ứng đầy đủ nguồn cung cho hệ thống phân phối trực thuộc. Các thương nhân này có trách nhiệm chỉ đạo, phối hợp chặt chẽ với hệ thống đại lý bán lẻ, thương nhân nhượng quyền để chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, bồn bể chứa, cột bơm chuyên dụng, sẵn sàng phân phối xăng sinh học từ ngày 01/06/2026.
• Giám sát và báo cáo kịp thời: Các doanh nghiệp phải theo dõi sát sao diễn biến tiêu thụ xăng sinh học trên thị trường, chủ động báo cáo các khó khăn, vướng mắc phát sinh về Bộ Công Thương để kịp thời tháo gỡ, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng đứt gãy, gián đoạn nguồn cung xăng sinh học E5 và E10 trong mọi tình huống.

Đảm bảo an ninh năng lượng và quyền lợi người tiêu dùng

Việc bắt buộc áp dụng xăng sinh học E10 không chỉ là bước đi cụ thể thực hiện cam kết Net Zero của Chính phủ, mà còn giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu. Theo quy định tại khoản 3 Điều 4 Thông tư 50/2025/TT-BCT, Bộ trưởng Bộ Công Thương sẽ căn cứ vào tình hình thực tế về kinh tế, xã hội, kỹ thuật, công nghệ cũng như cán cân cung - cầu, giá cả thị trường để xem xét, quyết định điều chỉnh tỷ lệ phối trộn phù hợp, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, chế độ báo cáo định kỳ cũng được siết chặt theo quy định tại khoản 8 Điều 5 Thông tư 50/2025/TT-BCT và Nghị định 09/2019/NĐ-CP. Các địa phương và doanh nghiệp phải gửi báo cáo đánh giá kết quả triển khai thực hiện lộ trình phối trộn về Bộ Công Thương trước ngày 15 tháng 12 hằng năm để tổng hợp, theo dõi sát sao tiến độ thực hiện trên toàn quốc.