Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động sâu rộng đến mọi mặt của đời sống xã hội, các hoạt động tâm linh và tôn giáo cũng không nằm ngoài vòng xoáy này. Để đảm bảo sự tôn nghiêm và ngăn chặn các hành vi lợi dụng công nghệ gây bất ổn xã hội, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2026 đã chính thức được ban hành với nhiều điểm mới mang tính đột phá.

Bước ngoặt pháp lý trong quản lý tín ngưỡng, tôn giáo thời đại số

Theo quy định tại Điều 7 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2026, kể từ ngày 01/01/2027, Nhà nước sẽ áp dụng các biện pháp nghiêm ngặt để quản lý và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này. Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc bổ sung quy định cấm sử dụng không gian mạng, trí tuệ nhân tạo (AI) và các công nghệ tiên tiến khác để thực hiện các hành vi sai trái.

Quy định này không chỉ nhằm bảo vệ quyền tự do tín ngưỡng của người dân mà còn là lá chắn vững chắc trước các luồng thông tin độc hại, xuyên tạc đang ngày càng tinh vi trên môi trường internet.

Những hành vi bị nghiêm cấm tuyệt đối từ ngày 01/01/2027

Pháp luật Việt Nam luôn tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, nhưng đồng thời cũng kiên quyết xử lý các hành vi lợi dụng quyền này để gây hại cho cộng đồng. Cụ thể, các hành vi sau đây sẽ bị nghiêm cấm:

• Phân biệt đối xử và kỳ thị: Mọi hành vi chia rẽ, kỳ thị vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo đều bị coi là vi phạm pháp luật nghiêm trọng.
• Ép buộc hoặc cản trở: Không ai được phép ép buộc, mua chuộc hoặc cản trở người khác theo hoặc không theo một tín ngưỡng, tôn giáo nào.
• Xúc phạm sự tôn nghiêm: Các hành vi xúc phạm đến biểu tượng, giáo lý hoặc các cơ sở thờ tự của các tôn giáo sẽ bị xử lý theo quy định.

Cấm sử dụng AI và công nghệ để xuyên tạc tôn giáo

Điểm mới "đắt giá" nhất của Luật 2026 chính là việc nhận diện các nguy cơ từ công nghệ. Việc sử dụng AI để tạo ra các hình ảnh, video giả mạo (deepfake) nhằm bôi nhọ các chức sắc, xuyên tạc giáo lý hoặc kích động hận thù tôn giáo sẽ bị ngăn chặn triệt để. Đây là bước đi cần thiết khi các thế lực xấu đang tận dụng tối đa không gian mạng để phát tán thông tin sai lệch.

Bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự xã hội

Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo phải luôn gắn liền với lợi ích quốc gia. Luật nghiêm cấm việc lợi dụng tôn giáo để xâm phạm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia hoặc trật tự an toàn xã hội. Đặc biệt, các hành vi chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc thông qua các hoạt động tâm linh sẽ bị trừng trị nghiêm khắc.

So sánh với Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016

Trước đây, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2016 tại Điều 5 cũng đã quy định về các hành vi bị nghiêm cấm như phân biệt đối xử, ép buộc theo đạo hay lợi dụng tôn giáo để trục lợi. Tuy nhiên, trong bối cảnh năm 2016, các thách thức từ AI và công nghệ số chưa thực sự hiển hiện rõ nét như hiện nay.

"Luật 2016 là nền tảng quan trọng, nhưng Luật 2026 là sự kế thừa và phát triển tất yếu để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới, đặc biệt là trên không gian mạng."

Việc bổ sung các quy định về công nghệ trong Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2026 cho thấy tư duy pháp lý nhạy bén và sự chủ động của Nhà nước trong việc bảo vệ môi trường văn hóa - tâm linh lành mạnh cho nhân dân.

Lời khuyên cho người dân và các tổ chức tôn giáo

Để thực hiện đúng các quy định mới, các tổ chức tôn giáo và cá nhân cần lưu ý:

1. Chủ động tìm hiểu các quy định tại Luật Tín ngưỡng, tôn giáo 2026 để điều chỉnh các hoạt động trên không gian mạng.
2. Thận trọng khi chia sẻ, phát tán các thông tin liên quan đến tôn giáo mà chưa được kiểm chứng, đặc biệt là các nội dung có dấu hiệu được tạo ra bởi AI.
3. Kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng khi phát hiện các hành vi lợi dụng công nghệ để xuyên tạc, kích động tôn giáo.

Việc tuân thủ pháp luật không chỉ là nghĩa vụ công dân mà còn góp phần xây dựng một xã hội hòa hợp, ổn định và phát triển bền vững trong kỷ nguyên số.