Đề xuất bỏ bằng tốt nghiệp THCS: Hiệu trưởng sẽ xác nhận học bạ thay vì cấp bằng?

Theo dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục 2019, cụ thể là tại khoản 8 Điều 1 dự thảo (sửa đổi Điều 34 Luật Giáo dục 2019), quy trình xác nhận hoàn thành chương trình học sẽ có sự thay đổi căn bản.

"Học sinh học hết chương trình tiểu học, chương trình trung học cơ sở, đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì được hiệu trưởng nhà trường xác nhận học bạ việc hoàn thành chương trình tiểu học, chương trình trung học cơ sở."

Như vậy, thay vì phải chờ đợi cơ quan chuyên môn cấp huyện cấp bằng tốt nghiệp như hiện nay, học sinh chỉ cần được Hiệu trưởng xác nhận vào học bạ. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng văn bằng mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh trong quá trình chuyển cấp hoặc tham gia các chương trình đào tạo nghề nghiệp sớm.

Sự khác biệt so với quy định hiện hành

Hiện nay, theo quy định tại Luật Giáo dục 2019, việc cấp bằng tốt nghiệp THCS vẫn là một thủ tục bắt buộc. Cụ thể, người đứng đầu cơ quan chuyên môn về giáo dục thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện là đơn vị có thẩm quyền cấp văn bằng này. Nếu dự thảo được thông qua, từ ngày 01/7/2026, tấm bằng tốt nghiệp THCS truyền thống có thể sẽ chính thức "lùi vào dĩ vãng".

Thay đổi thẩm quyền quản lý: Chuyển giao về cấp xã

Bên cạnh việc đổi mới văn bằng, dự thảo cũng đề xuất thay đổi mạnh mẽ trong thẩm quyền thành lập và quản lý các cơ sở giáo dục công lập. Điều này nhằm cụ thể hóa tinh thần chỉ đạo tại Kết luận 137-KL/TW năm 2025 của Bộ Chính trị về việc tổ chức chính quyền địa phương tinh gọn.

Cụ thể, thẩm quyền quyết định đối với các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học và trung học cơ sở sẽ được giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Trong khi đó, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ quản lý các trường THPT và các trường có nhiều cấp học. Quy định này giúp tăng cường tính chủ động của cơ sở, đảm bảo việc chăm sóc và giáo dục học sinh sát sao hơn ngay tại địa phương.

Lợi ích của việc tinh gọn bộ máy quản lý giáo dục

• Giảm thủ tục hành chính: Việc xác nhận học bạ tại trường giúp học sinh và phụ huynh tiết kiệm thời gian, công sức.
• Tối ưu hóa nguồn lực: Chuyển giao quản lý về cấp xã giúp chính quyền địa phương nắm bắt sát thực tế nhu cầu trường lớp.
• Phù hợp xu thế quốc tế: Nhiều quốc gia tiên tiến đã áp dụng việc xác nhận hoàn thành chương trình thay vì cấp bằng ở các cấp học phổ thông dưới THPT.

Tóm lại, những đề xuất tại dự thảo Luật Giáo dục sửa đổi không chỉ là bước đi nhằm giảm tải áp lực bằng cấp mà còn là sự chuẩn bị cho một mô hình quản lý giáo dục hiện đại, hiệu quả hơn từ năm 2026. Người dân và các bậc phụ huynh cần theo dõi sát các thông tin chính thức để có sự chuẩn bị tốt nhất cho con em mình.