Việc thay đổi các thông tin hộ tịch như họ tên, quê quán hay thay đổi nơi đăng ký thường trú (hộ khẩu) cho con là nhu cầu phổ biến của nhiều gia đình hiện nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các quy định khắt khe của pháp luật về điều kiện và trình tự thực hiện. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết dựa trên bối cảnh pháp luật hiện hành năm 2019.

Gia đình cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ khi thực hiện thay đổi thông tin hộ tịch cho con (ảnh minh họa)

1. Thay đổi thông tin về họ tên, quê quán trên Giấy khai sinh cho con

Theo quy định tại Luật Hộ tịch 2014, việc thay đổi thông tin trên Giấy khai sinh thuộc phạm vi thay đổi hộ tịch hoặc cải chính hộ tịch.

Về việc thay đổi họ tên

Căn cứ quy định tại Điều 27 Bộ luật Dân sự 2015, cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận việc thay đổi họ trong các trường hợp cụ thể, điển hình là thay đổi họ cho con đẻ từ họ của cha đẻ sang họ của mẹ đẻ hoặc ngược lại.

Bên cạnh đó, Điều 26 Luật Hộ tịch 2014 và Điều 7 Nghị định 123/2015/NĐ-CP cũng nhấn mạnh điều kiện quan trọng:

Việc thay đổi họ, chữ đệm, tên cho người dưới 18 tuổi phải có sự đồng ý của cha, mẹ người đó và được thể hiện rõ trong Tờ khai; đối với người từ đủ 9 tuổi trở lên thì còn phải có sự đồng ý của người đó.

Về việc thay đổi quê quán

Quê quán của cá nhân được xác định theo quê quán của cha hoặc mẹ theo thỏa thuận hoặc theo tập quán. Để yêu cầu thay đổi quê quán trên Giấy khai sinh, cha mẹ cần chứng minh được sự thay đổi này là phù hợp với quy định tại khoản 8 Điều 4 Luật Hộ tịch 2014.

Trình tự, thủ tục thực hiện

Theo Điều 28 Luật Hộ tịch 2014, thủ tục được thực hiện qua các bước sau:

• Bước 1: Nộp hồ sơ tại UBND cấp xã nơi cư trú của người chưa đủ 14 tuổi. Hồ sơ bao gồm: Tờ khai theo mẫu tại Thông tư 15/2015/TT-BTP, bản chính Giấy khai sinh và các giấy tờ làm căn cứ thay đổi.
• Bước 2: Trong thời hạn 03 ngày làm việc, nếu thấy yêu cầu có cơ sở, công chức tư pháp - hộ tịch sẽ ghi vào Sổ hộ tịch và báo cáo Chủ tịch UBND cấp xã cấp trích lục cho người yêu cầu.

Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Bộ phận một cửa UBND cấp xã (ảnh minh họa)

2. Thủ tục chuyển hộ khẩu cho con từ nhà ngoại sang nhà nội

Trong bối cảnh năm 2019, việc quản lý cư trú vẫn được thực hiện theo Luật Cư trú 2006 và Luật cư trú sửa đổi năm 2013.

Nơi cư trú của người chưa thành niên

Theo Điều 13 Luật Cư trú 2006, nơi cư trú của người chưa thành niên là nơi cư trú của cha, mẹ. Nếu cha, mẹ có nơi cư trú khác nhau thì nơi cư trú của con là nơi cư trú của cha hoặc mẹ mà con thường xuyên chung sống.

Thủ tục chuyển hộ khẩu

Để chuyển hộ khẩu cho con từ sổ hộ khẩu của ông bà ngoại sang sổ hộ khẩu của ông bà nội, bạn cần thực hiện thủ tục cấp giấy chuyển hộ khẩu theo Điều 28 Luật Cư trú 2006. Lưu ý rằng nếu con không đăng ký thường trú cùng cha mẹ mà đăng ký cùng người khác (ông bà) thì phải có ý kiến đồng ý bằng văn bản của cha mẹ.

3. Lưu ý quan trọng về quan hệ hôn nhân

Nếu tại thời điểm sinh con, hai bạn chưa đủ tuổi đăng ký kết hôn theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (nam từ đủ 20 tuổi, nữ từ đủ 18 tuổi), thì quan hệ hôn nhân đó chưa được pháp luật công nhận là hợp pháp.

Để đảm bảo quyền lợi lâu dài cho cả cha mẹ và con cái, khi đã đủ điều kiện về độ tuổi, anh chị nên chủ động thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại cơ quan có thẩm quyền. Việc này sẽ giúp đơn giản hóa rất nhiều thủ tục hành chính liên quan đến hộ tịch và cư trú sau này.

Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn sớm hoàn tất các thủ tục cần thiết cho con mình!