Từ ngày 26 đến 28/1/2005, tại Thủ đô Hà Nội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) khóa XI đã tiến hành phiên họp thứ 25 dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Văn An. Đây là phiên họp có ý nghĩa quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp và các đạo luật mới, đồng thời giải quyết những vấn đề dân sinh bức thiết đang tồn đọng.

Đổi mới mạnh mẽ quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân các cấp

Một trong những nội dung trọng tâm chiếm nhiều thời gian thảo luận nhất tại phiên họp là dự thảo Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp (sửa đổi). Sau gần 9 năm thực hiện quy chế ban hành từ năm 1996, thực tiễn hoạt động của cơ quan dân cử tại địa phương đã nảy sinh nhiều bất cập, đòi hỏi một khung pháp lý mới tương xứng với vai trò và quyền hạn được quy định trong Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban Nhân dân 2003.

Dự thảo quy chế mới (sau này được chính thức ban hành theo Nghị quyết số 753/2005/NQ-UBTVQH11) bao gồm 12 chương với 94 điều. Đáng chú ý, dự thảo đã bổ sung 40 điều mới và sửa đổi 50 điều so với quy chế cũ. Hai điểm mới gây tranh luận sôi nổi nhất chính là:

• Tăng cường trách nhiệm tiếp dân: Thường trực HĐND phải dành ít nhất 2 ngày trong tháng để trực tiếp tiếp công dân, lắng nghe tâm tư nguyện vọng của cử tri.
• Cơ chế bỏ phiếu tín nhiệm: HĐND có quyền bỏ phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do mình bầu ra, một công cụ giám sát quyền lực mạnh mẽ được dư luận đặc biệt quan tâm.

Giải quyết dứt điểm các tồn đọng về chính sách nhà đất trước năm 1991

UBTVQH cũng dành thời gian xem xét dự thảo Nghị quyết quy định việc giải quyết đối với một số trường hợp cụ thể về nhà đất trong quá trình thực hiện các chính sách quản lý nhà đất và chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa trước ngày 1/7/1991. Đây là vấn đề lịch sử phức tạp, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của nhiều hộ gia đình.

Nội dung thảo luận hướng tới việc ban hành Nghị quyết số 755/2005/NQ-UBTVQH11 nhằm tháo gỡ những nút thắt trong việc xác lập quyền sở hữu và bồi thường, đảm bảo tính công bằng và ổn định xã hội.

Hoàn thiện khung pháp lý về Hải quan và Thương mại

Trong lĩnh vực kinh tế, phiên họp đã thảo luận về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan 2001. Việc sửa đổi này nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường hiệu quả kiểm soát biên giới.

Bên cạnh đó, UBTVQH cũng xem xét Nghị quyết giải thích Điều 241 Luật Thương mại 1997 (sau này là Nghị quyết số 746/2005/NQ-UBTVQH11) liên quan đến việc khiếu nại các hành vi thương mại, giúp các doanh nghiệp và cơ quan chức năng có căn cứ thống nhất trong quá trình thực thi pháp luật.

Kết thúc phiên họp, UBTVQH cũng đã nghe báo cáo về kết quả thành công của Diễn đàn Nghị sỹ châu Á - Thái Bình Dương (APPF-13) tổ chức tại Hạ Long, khẳng định vị thế ngày càng cao của Quốc hội Việt Nam trên trường quốc tế.