Ngày 17/06/2011, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 45/2011/NĐ-CP về lệ phí trước bạ, thay thế cho các quy định cũ. Văn bản này ngay lập tức trở thành tâm điểm chú ý của dư luận khi đưa ra mức tăng kỷ lục đối với dòng xe ô tô chở người dưới 10 chỗ ngồi, đồng thời bổ sung thêm nhiều đối tượng và trường hợp miễn thuế mới.

Mức thu lệ phí trước bạ ô tô: Áp lực từ con số 20%

Điểm đáng chú ý nhất trong Nghị định 45/2011/NĐ-CP nằm ở khoản 5 Điều 7. Theo đó, mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô chở người dưới 10 chỗ ngồi (kể cả lái xe) được quy định trong khung từ 10% đến 20%.

"Riêng: Ô tô chở người dưới 10 chỗ ngồi (kể cả lái xe) nộp lệ phí trước bạ theo mức từ 10% đến 20%. Căn cứ quy định mức thu lệ phí trước bạ tại khoản này, Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định cụ thể mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô chở người dưới 10 chỗ ngồi (kể cả lái xe) cho phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương."

Việc nới rộng khung thuế này cho phép các địa phương, đặc biệt là các thành phố lớn như Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, có thể áp dụng mức thu tối đa nhằm hạn chế phương tiện cá nhân và tăng thu ngân sách. So với mức quy định trước đây, con số 20% được coi là một sự "nhảy vọt", gây áp lực không nhỏ lên túi tiền của người tiêu dùng đang có ý định sở hữu xe hơi.

Thay đổi phương thức xác định giá tính lệ phí

Bên cạnh việc tăng mức thu, Điều 6 của Nghị định cũng thống nhất lại cách xác định giá tính lệ phí trước bạ. Thay vì tồn tại nhiều cách tính gây chồng chéo, giá tính lệ phí hiện nay sẽ hoàn toàn dựa trên bảng giá do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ban hành.

Quy định này giúp gỡ rối cho các cơ quan quản lý thuế, tạo ra sự minh bạch và đồng nhất trong việc áp giá, tránh tình trạng mỗi nơi một kiểu hoặc người dân kê khai giá thấp hơn thực tế để né thuế. Ngoài ra, mức thu lệ phí trước bạ tối đa cho một tài sản vẫn được khống chế ở mức 500 triệu đồng, ngoại trừ các loại tài sản xa xỉ hoặc đặc thù như ô tô dưới 10 chỗ, tàu bay và du thuyền.

Mở rộng đối tượng chịu thuế và danh mục miễn phí

Một điểm mới khác là việc bổ sung tàu bay vào danh mục đối tượng chịu lệ phí trước bạ với mức thu 1%. Như vậy, kể từ ngày 01/09/2011, danh sách đối tượng chịu lệ phí sẽ bao gồm 8 nhóm chính. Tuy nhiên, để đảm bảo an sinh xã hội và khuyến khích sản xuất, Chính phủ cũng đã bổ sung thêm 13 trường hợp không phải nộp lệ phí trước bạ tại Điều 4, nâng tổng số trường hợp được miễn lên 26.

Các trường hợp đáng chú ý bao gồm:

• Đất nông nghiệp chuyển đổi quyền sử dụng giữa các hộ gia đình, cá nhân để dồn điền đổi thửa.
• Nhà ở của hộ gia đình, cá nhân tạo lập thông qua hình thức phát triển nhà ở riêng lẻ.
• Tàu bay sử dụng cho mục đích kinh doanh vận chuyển hàng hóa, hành khách.
• Tàu, thuyền đánh bắt thủy, hải sản và nhà xưởng sản xuất kinh doanh.

Nhìn chung, Nghị định 45/2011/NĐ-CP là một văn bản pháp lý quan trọng, phản ánh nỗ lực của Chính phủ trong việc điều tiết thị trường và hoàn thiện hệ thống phí, lệ phí. Đối với người yêu xe, đây là thời điểm cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định xuống tiền, bởi chi phí lăn bánh sẽ tăng lên đáng kể trong thời gian tới.