Nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện Chương trình xây dựng cụm, tuyến dân cư và nhà ở vùng thường xuyên ngập lũ đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), ngày 10/02/2012, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 09/2012/QĐ-TTg. Đây được xem là một bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những nút thắt về vốn, giúp người dân sớm ổn định cuộc sống trước mùa lũ về.

Thay đổi cơ chế giải ngân: Không cần chờ nhà hoàn thiện

Điểm mới đáng chú ý nhất tại Quyết định 09/2012/QĐ-TTg chính là việc sửa đổi cơ chế giải ngân vốn vay từ Ngân hàng Chính sách xã hội. Trước đây, theo quy định tại Quyết định 204/2005/QĐ-TTg, các hộ dân thường gặp khó khăn khi phải có nhà ở hoàn chỉnh mới được tiếp cận nguồn vốn vay.

Nay, quy định mới đã "cởi trói" cho người dân bằng cách cho phép giải ngân lần đầu tối đa bằng 60% mức vay ngay sau khi hoàn tất các thủ tục, hồ sơ theo quy định. Phần vốn còn lại sẽ được giải ngân sau khi hộ dân xuất trình giấy xác nhận nhà ở đã hoàn thành xây dựng phần thô do UBND cấp xã cấp. Điều này giúp các hộ nghèo, hộ khó khăn có ngay nguồn lực tài chính để mua vật liệu và thuê nhân công ngay từ giai đoạn đầu xây dựng.

Mở rộng đối tượng và nâng cao trách nhiệm địa phương

Bên cạnh việc thay đổi cơ chế giải ngân, chính sách mới cũng xác định rõ đối tượng được vay vốn là các hộ dân thuộc diện di dời vào ở trong các cụm, tuyến dân cư và bờ bao khu dân cư có sẵn. Để được vay vốn, người dân cần có tên trong danh sách do UBND cấp tỉnh xác nhận (hoặc ủy quyền cho UBND cấp huyện) và có giấy đề nghị vay vốn theo mẫu hướng dẫn của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Quyết định cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền địa phương trong việc giám sát và hỗ trợ người dân. Cụ thể:

• UBND cấp tỉnh: Chịu trách nhiệm chỉ đạo lập và phê duyệt danh sách hộ vay vốn chính xác, đúng đối tượng.
• UBND cấp huyện: Chỉ đạo cấp xã thực hiện việc xác nhận tiến độ xây dựng (phần thô) một cách nhanh chóng, tạo điều kiện cho ngân hàng giải ngân phần vốn còn lại.
• UBND cấp xã: Trực tiếp theo dõi, xác nhận thực tế xây dựng tại hiện trường.

Kỳ vọng về một diện mạo mới cho vùng lũ

Với việc các sửa đổi này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/04/2012, kỳ vọng tiến độ xây dựng nhà ở tại các tỉnh ĐBSCL như An Giang, Đồng Tháp, Long An... sẽ có những chuyển biến tích cực. Việc đưa người dân vào các cụm tuyến dân cư an toàn không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản trong mùa lũ mà còn góp phần thực hiện mục tiêu an sinh xã hội bền vững tại khu vực trọng điểm này.

Các hộ dân có nhu cầu cần chủ động liên hệ với chính quyền địa phương và tổ tiết kiệm, vay vốn tại cơ sở để được hướng dẫn chi tiết về thủ tục, đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình theo quy định của pháp luật.