Sự ra đời của Luật Xây dựng 2014 (vừa được Quốc hội thông qua vào tháng 6/2014) đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong việc cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt là trong lĩnh vực cấp phép xây dựng. Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm lớn nhất của dư luận và các nhà đầu tư chính là quy định miễn giấy phép xây dựng đối với các dự án nhà ở có quy mô dưới 7 tầng.

Cởi trói thủ tục cho các dự án nhà ở đô thị

Theo quy định mới tại Luật Xây dựng 2014, cụ thể là tại các điều khoản về cấp phép, các công trình thuộc dự án phát triển đô thị, dự án phát triển nhà ở có quy hoạch chi tiết 1/500 đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt và đã được thẩm định thiết kế kỹ thuật sẽ không còn phải thực hiện thủ tục xin cấp giấy phép xây dựng như trước đây.

Đây được xem là một bước tiến lớn nhằm giảm bớt gánh nặng thủ tục cho doanh nghiệp. Trước đây, dù dự án đã có quy hoạch chi tiết, chủ đầu tư vẫn phải thực hiện quy trình xin phép xây dựng cho từng căn nhà hoặc từng block, gây mất thời gian và chi phí không cần thiết. Việc miễn phép cho nhà ở dưới 7 tầng giúp đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, sớm đưa sản phẩm đến tay người dân.

Điều kiện để được miễn giấy phép xây dựng

Tuy nhiên, không phải mọi công trình dưới 7 tầng đều được miễn phép. Luật Xây dựng 2014 quy định rõ các điều kiện đi kèm để đảm bảo tính kỷ cương trong quản lý đô thị:

• Công trình phải nằm trong dự án phát triển đô thị hoặc dự án phát triển nhà ở.
• Dự án đã có quy hoạch chi tiết 1/500 được phê duyệt chính thức.
• Thiết kế bản vẽ thi công của công trình đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định.
• Quy mô công trình phải dưới 7 tầng và tổng diện tích sàn dưới 500m2 (tùy theo phân loại cụ thể).

Tăng cường hậu kiểm thay vì tiền kiểm

Việc miễn giấy phép xây dựng không đồng nghĩa với việc buông lỏng quản lý. Thay vào đó, cơ quan quản lý nhà nước sẽ chuyển từ hình thức "tiền kiểm" (kiểm tra trước khi xây) sang "hậu kiểm" (kiểm tra trong và sau khi xây). Chủ đầu tư có trách nhiệm thông báo thời điểm khởi công và gửi hồ sơ thiết kế đến cơ quan quản lý xây dựng tại địa phương để theo dõi.

Các chuyên gia pháp lý nhận định, quy định này trong Luật Xây dựng 2014 sẽ giúp minh bạch hóa thị trường bất động sản, hạn chế tình trạng nhũng nhiễu trong khâu cấp phép và khuyến khích các chủ đầu tư thực hiện đúng quy hoạch đã cam kết.

"Việc đơn giản hóa thủ tục cấp phép xây dựng là yêu cầu cấp thiết để cải thiện môi trường đầu tư. Luật Xây dựng 2014 đã hiện thực hóa điều này bằng cách tin tưởng vào quy hoạch chi tiết và năng lực thẩm định thiết kế của các cơ quan chuyên môn."

Với những thay đổi tích cực này, thị trường xây dựng và bất động sản trong giai đoạn tới được kỳ vọng sẽ có những bước phát triển mạnh mẽ, bền vững hơn, phù hợp với định hướng phát triển đô thị hiện đại của Việt Nam.