Sống thử không còn là khái niệm xa lạ trong xã hội hiện đại, đặc biệt là với giới trẻ. Tuy nhiên, đằng sau sự tự do và lãng mạn nhất thời là những rủi ro pháp lý tiềm ẩn mà ít ai lường trước được. Khi "cơm không lành, canh không ngọt", việc thiếu đi sự ràng buộc của tờ giấy đăng ký kết hôn sẽ đẩy các bên vào những tình huống thiệt thòi cay đắng. Dưới đây là phân tích chuyên sâu về 4 thiệt thòi pháp lý lớn nhất khi sống thử tan vỡ dưới góc độ pháp luật năm 2022.

1. Sự "vô danh" trước pháp luật khi có người thứ ba can thiệp

Trong hôn nhân hợp pháp, sự chung thủy không chỉ là đạo đức mà còn là nghĩa vụ pháp lý được quy định tại khoản 1 Điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình 2014. Tuy nhiên, với các cặp đôi sống thử, pháp luật không thừa nhận họ là vợ chồng. Do đó, nếu một bên nảy sinh quan hệ với người khác, bên còn lại hoàn toàn không có quyền yêu cầu cơ quan chức năng can thiệp hay xử lý hành vi "ngoại tình" này.

1. Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thủy, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình.

Mức phạt hành chính đối với hành vi vi phạm chế độ một vợ một chồng theo khoản 1 Điều 59 Nghị định 82/2020/NĐ-CP chỉ áp dụng khi người vi phạm đang có vợ hoặc có chồng hợp pháp. Người sống thử không được hưởng sự bảo vệ này, dẫn đến việc bên còn lại có thể tự do rời bỏ mối quan hệ mà không phải chịu bất kỳ chế tài pháp lý nào về sự chung thủy.

2. Nỗi đau mang tên "Cha để trống" trên giấy khai sinh

Đây là thiệt thòi lớn nhất dành cho những đứa trẻ sinh ra trong thời kỳ sống thử. Theo quy định tại khoản 2 Điều 15 Nghị định 123/2015/NĐ-CP, nếu cha mẹ không đăng ký kết hôn, phần ghi về cha trong Giấy khai sinh sẽ bị để trống trừ khi có thủ tục nhận cha cho con.

Việc này không chỉ gây ảnh hưởng đến tâm lý đứa trẻ mà còn tạo ra vô vàn khó khăn trong việc thực hiện các quyền lợi về thừa kế, hộ tịch sau này. Dù người cha có nguyện vọng nhận con, thủ tục cũng phức tạp hơn nhiều so với trẻ sinh ra trong hôn nhân hợp pháp.

3. Cuộc chiến tài sản "không hồi kết" vì thiếu căn cứ pháp lý

Khác với tài sản chung của vợ chồng được chia đôi theo nguyên tắc tại khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, tài sản khi sống thử được giải quyết theo Điều 16 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Cụ thể, tài sản sẽ được giải quyết theo thỏa thuận hoặc theo quy định của Bộ luật Dân sự. Thực tế, việc chứng minh công sức đóng góp vào khối tài sản đứng tên một người là cực kỳ gian nan. Những công việc như nội trợ, chăm sóc gia đình vốn được coi là lao động có thu nhập trong hôn nhân hợp pháp, nhưng lại rất khó được định giá và công nhận khi hai người chỉ sống chung mà không có hôn thú.

4. Gánh nặng cấp dưỡng và rào cản chứng minh huyết thống

Mặc dù Điều 110 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 quy định nghĩa vụ cấp dưỡng của cha mẹ đối với con cái, nhưng để yêu cầu cấp dưỡng, người mẹ phải chứng minh được quan hệ cha con. Khi không có đăng ký kết hôn, việc này thường đòi hỏi phải thực hiện các thủ tục xét nghiệm ADN tốn kém và phức tạp tại Tòa án nếu người cha từ chối trách nhiệm. Điều này vô tình đẩy gánh nặng kinh tế và nuôi dưỡng lên vai người mẹ sau khi chia tay.

Kết luận: Sống thử có thể mang lại sự tự do nhất thời nhưng lại tước đi những lá chắn pháp lý quan trọng nhất của mỗi cá nhân. Hãy cân nhắc kỹ lưỡng trước khi bước vào một mối quan hệ không ràng buộc để tránh những hệ lụy đáng tiếc về sau.