Trong môi trường công sở hiện đại, đặc biệt là tại các cơ quan hành chính Nhà nước, hình ảnh của người cán bộ, công chức chính là bộ mặt của chính quyền. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng một số cá nhân duy trì thói quen đi dép lê khi đi làm, gây ảnh hưởng đến tính chuyên nghiệp và uy nghiêm của cơ quan. Vậy pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này? Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên các văn bản pháp lý cập nhật đến tháng 5/2019.

1. Đề án Văn hóa công vụ: Chuẩn mực mới cho đội ngũ công chức

Cuối năm 2018, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Quyết định 1847/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Văn hóa công vụ. Đây được coi là "kim chỉ nam" nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong lề lối làm việc và tác phong của cán bộ, công chức, viên chức.

Tại mục chuẩn mực về đạo đức, lối sống và trang phục, Đề án đã quy định rất rõ ràng:

"Khi thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, công chức, viên chức phải ăn mặc gọn gàng, lịch sự, đi giày hoặc dép có quai hậu; trang phục phải phù hợp với tính chất công việc, đặc thù trang phục của ngành và thuần phong, mỹ tục của dân tộc."

Như vậy, căn cứ theo quy định này, việc đi dép lê (loại dép không có quai hậu) là hành vi không phù hợp với chuẩn mực văn hóa công vụ. Quy định này không chỉ nhằm mục đích thẩm mỹ mà còn đảm bảo sự an toàn, vững chãi và tôn nghiêm trong quá trình thực thi công vụ.

2. Tại sao dép lê lại bị "cấm cửa" tại các cơ quan Nhà nước?

Nhiều người cho rằng việc đi dép lê giúp thoải mái hơn trong quá trình làm việc, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết nóng bức. Tuy nhiên, xét dưới góc độ pháp lý và văn hóa tổ chức, việc đi dép lê mang lại nhiều hệ lụy tiêu cực:

• Thiếu tôn trọng nhân dân: Khi tiếp xúc với người dân, một cán bộ đi dép lê sẽ tạo cảm giác thiếu nghiêm túc, không tôn trọng người đối diện.
• Làm giảm tính uy nghiêm: Cơ quan Nhà nước là nơi thực thi pháp luật, mọi chi tiết từ trang phục đến cử chỉ đều cần thể hiện sự chuẩn mực.
• Vi phạm nội quy đơn vị: Hầu hết các cơ quan hiện nay đều đã cụ thể hóa Quyết định 1847/QĐ-TTg vào quy chế làm việc nội bộ.

3. Quy định khắt khe đối với cán bộ tiếp công dân

Đối với những vị trí thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với người dân, yêu cầu về trang phục còn được quy định chi tiết hơn tại các văn bản chuyên ngành. Điển hình là Thông tư 03/2016/TT-TTCP của Thanh tra Chính phủ.

Theo đó, trang phục của cán bộ tiếp công dân phải đảm bảo tính thống nhất và chuyên nghiệp:

• Giày: Phải là giày da màu đen, chất liệu da bò Boxcal, có độ bóng và bền cao.
• Dép quai hậu: Phải có màu đen, chất liệu da Nappa, thiết kế lịch sự, ôm sát chân.

Việc quy định chi tiết đến từng chất liệu da cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng hình ảnh người cán bộ tận tâm, chỉn chu trong mắt nhân dân.

4. Hệ lụy pháp lý khi vi phạm quy tắc ứng xử về trang phục

Việc cán bộ, công chức cố tình đi dép lê đi làm dù đã có quy định cấm không chỉ dừng lại ở việc bị nhắc nhở. Tùy theo mức độ và tần suất vi phạm, cá nhân có thể phải đối mặt với các hình thức xử lý sau:

1. Phê bình, nhắc nhở: Áp dụng cho những trường hợp vi phạm lần đầu hoặc do sơ suất.
2. Hạ bậc thi đua: Vi phạm quy định về văn hóa công vụ là một trong những căn cứ để đánh giá, xếp loại cán bộ, công chức hàng năm.
3. Kỷ luật hành chính: Nếu vi phạm có hệ thống, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của cơ quan, cá nhân có thể bị xem xét kỷ luật theo quy định của Luật Cán bộ, công chức.

Tại TP. Hồ Chí Minh, Quyết định 67/2017/QĐ-UBND cũng nhấn mạnh việc chấp hành quy định về trang phục là nghĩa vụ bắt buộc của mỗi người lao động trong khu vực công.

Lời khuyên cho cán bộ, công chức

Để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có và xây dựng hình ảnh đẹp, mỗi cán bộ, công chức cần tự giác tuân thủ các quy định về trang phục. Hãy coi việc mặc đẹp, đúng quy định không chỉ là trách nhiệm mà còn là niềm tự hào khi được đứng trong hàng ngũ phục vụ nhân dân. Một đôi giày sạch sẽ, một bộ trang phục chỉnh tề chính là lời chào trân trọng nhất gửi tới mỗi người dân khi đến cửa cơ quan Nhà nước.