Viêm gan virus B cấp tính: Nỗi lo và thực tế phục hồi tự nhiên

Viêm gan virus B (VGVR B) từ lâu đã được xem là một trong những thách thức lớn đối với y tế cộng đồng tại Việt Nam. Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố năm 2017, Việt Nam nằm trong vùng dịch tễ lưu hành cao với tỷ lệ nhiễm HBV trên 8%. Tuy nhiên, một thông tin đáng chú ý vừa được Bộ Y tế khẳng định trong văn bản hướng dẫn mới nhất là phần lớn các trường hợp cấp tính ở người lớn có khả năng tự phục hồi kỳ diệu.

Cụ thể, theo Quyết định 3310/QĐ-BYT ban hành ngày 29/07/2019, có tới hơn 95% người lớn bị viêm gan virus B cấp tính sẽ hồi phục một cách tự nhiên mà không cần đến sự can thiệp của các loại thuốc kháng virus đặc trị.

Bác sĩ tư vấn lộ trình điều trị viêm gan B cho bệnh nhân theo hướng dẫn mới năm 2019 (ảnh minh họa)

Phác đồ điều trị hỗ trợ: Chìa khóa giúp gan tự chữa lành

Thay vì phụ thuộc vào thuốc kháng virus, trọng tâm của việc điều trị VGVR B cấp tính theo Khoản 3 Mục II Hướng dẫn kèm theo Quyết định 3310/QĐ-BYT là các biện pháp hỗ trợ nội khoa và thay đổi lối sống. Điều này giúp giảm tải áp lực cho gan, tạo điều kiện để hệ miễn dịch cơ thể tự đào thải virus.

Chế độ nghỉ ngơi và dinh dưỡng khắt khe

Trong giai đoạn bùng phát triệu chứng lâm sàng, người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối các nguyên tắc sau:

• Nghỉ ngơi hoàn toàn: Tránh mọi hoạt động thể lực nặng hoặc gắng sức.
• Chế độ ăn lành mạnh: Giảm tối đa chất béo, tuyệt đối kiêng rượu bia và các chất kích thích. Trong trường hợp bệnh nhân nôn nhiều, không ăn uống được, cần thực hiện nuôi dưỡng tạm thời qua đường tĩnh mạch.
• Thận trọng với thuốc: Tuyệt đối tránh sử dụng các loại thuốc chuyển hóa qua gan để không làm trầm trọng thêm tình trạng tổn thương tế bào gan.

Chế độ dinh dưỡng lành mạnh đóng vai trò quyết định trong việc phục hồi chức năng gan (ảnh minh họa)

Khi nào cần đến sự can thiệp của thuốc kháng virus?

Mặc dù tỷ lệ tự khỏi cao, nhưng pháp luật y tế cũng quy định rất rõ các trường hợp bắt buộc phải dùng thuốc kháng virus (như Entecavir hoặc Tenofovir) để ngăn ngừa biến chứng tử vong. Theo Điểm 3.2 Khoản 3 Mục II của Hướng dẫn, thuốc kháng virus được chỉ định khi:

"- VGVRB thể tối cấp.
- VGVR B cấp kèm theo ít nhất 2 tiêu chí sau: Bệnh não gan; Bilirubin toàn phần huyết thanh > 3 mg/dL; INR > 1,5.
- Bệnh kéo dài > 4 tuần với bilirubin có xu hướng tăng."

Đối với các trường hợp diễn tiến nặng, việc điều trị hồi sức nội khoa tích cực là bắt buộc, bao gồm duy trì hô hấp, tuần hoàn ổn định, sử dụng Vitamin K1 khi tỷ lệ prothrombin giảm dưới 60%, và thậm chí là lọc huyết tương nếu cần thiết.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý y tế

Việc ban hành Quyết định 3310/QĐ-BYT thay thế cho Quyết định 5448/QĐ-BYT năm 2014 đã cập nhật những tiến bộ mới nhất trong y học vào quy định pháp luật. Người dân khi có các triệu chứng như vàng da, mệt mỏi, chán ăn cần đến ngay các cơ sở y tế để được chẩn đoán phân biệt chính xác giữa viêm gan cấp tính và đợt bùng phát của viêm gan mạn tính.

Đặc biệt, việc theo dõi định kỳ các chỉ số AST, ALT, Bilirubin và xét nghiệm HBsAg sau 6 tháng là cực kỳ quan trọng để xác định bệnh đã khỏi hoàn toàn hay chuyển sang giai đoạn mạn tính, từ đó có lộ trình quản lý sức khỏe phù hợp nhất.