Trong bộ máy hành chính nhà nước, việc đánh giá và phân loại cán bộ, công chức hàng năm là một hoạt động quan trọng nhằm sàng lọc, nâng cao chất lượng đội ngũ. Tuy nhiên, đối với nhiều công chức, mức đánh giá "Không hoàn thành nhiệm vụ" không chỉ là một kết quả thi đua thấp mà còn là tín hiệu cảnh báo về nguy cơ mất việc làm. Dựa trên quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 03/2020, chúng ta cần hiểu rõ các tiêu chí và hệ quả pháp lý đi kèm.

Các mức phân loại đánh giá công chức theo quy định

Theo quy định tại Điều 58 Luật Cán bộ, công chức 2008, kết quả đánh giá là căn cứ để phân loại công chức theo 04 mức độ sau:

• Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: Dành cho những cá nhân có thành tích vượt trội, sáng tạo.
• Hoàn thành tốt nhiệm vụ: Đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu, kế hoạch đề ra.
• Hoàn thành nhiệm vụ nhưng còn hạn chế về năng lực: Hoàn thành công việc nhưng chất lượng hoặc tiến độ chưa cao.
• Không hoàn thành nhiệm vụ: Mức thấp nhất, đi kèm với nhiều chế tài nghiêm khắc.

"Công chức 02 năm liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ thì cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền giải quyết thôi việc." - Trích khoản 3 Điều 58 Luật Cán bộ, công chức 2008.

Tiêu chí xác định công chức không hoàn thành nhiệm vụ

Để đảm bảo tính khách quan, Chính phủ đã ban hành Nghị định 56/2015/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 88/2017/NĐ-CP), trong đó quy định chi tiết các tiêu chí tại Điều 21 như sau:

1. Đối với công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý

Một công chức sẽ bị phân loại ở mức không hoàn thành nhiệm vụ nếu vi phạm một trong các tiêu chí:

• Bị xử lý kỷ luật do vi phạm đường lối, chủ trương của Đảng hoặc pháp luật của Nhà nước.
• Vi phạm kỷ luật, kỷ cương hoặc quy chế làm việc của cơ quan nhưng chưa đến mức bị buộc thôi việc.
• Không hoàn thành nhiệm vụ tương xứng với chức danh đang giữ hoặc thực hiện công vụ có sai phạm đến mức phải khắc phục.
• Gây mất đoàn kết nội bộ nghiêm trọng trong cơ quan, đơn vị.
• Hoàn thành dưới 70% nhiệm vụ theo chương trình, kế hoạch công tác năm.
• Có hành vi cửa quyền, hách dịch, tham nhũng, lãng phí bị xử lý kỷ luật.

2. Đối với công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý

Ngoài các tiêu chí nêu trên, công chức lãnh đạo còn bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ nếu:

• Liên quan trực tiếp đến tiêu cực, tham nhũng, lãng phí tại đơn vị được giao phụ trách và bị xử lý theo quy định.
• Cơ quan, đơn vị được giao quản lý hoàn thành dưới 70% nhiệm vụ theo kế hoạch năm.
• Chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ có sai phạm đến mức phải có biện pháp khắc phục hậu quả.
• Để xảy ra tình trạng mất đoàn kết kéo dài tại đơn vị mình quản lý.

Hệ quả pháp lý và cơ hội xem xét lại

Việc bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ mang lại những hệ quả rất nặng nề. Ngoài việc không được xét thi đua, khen thưởng, công chức còn đối mặt với việc bị bố trí công tác khác hoặc thậm chí là cho thôi việc nếu tình trạng này kéo dài 02 năm liên tiếp.

Tuy nhiên, pháp luật cũng dành một khoảng mở cho các yếu tố khách quan. Nếu việc không hoàn thành nhiệm vụ xuất phát từ các nguyên nhân bất khả kháng hoặc yếu tố khách quan không thể lường trước, hội đồng đánh giá có trách nhiệm xem xét, giảm nhẹ mức độ phân loại để đảm bảo quyền lợi chính đáng cho người lao động trong bộ máy nhà nước.

Tóm lại, mỗi công chức cần nắm vững các quy định tại Luật Cán bộ, công chức 2008 và các văn bản hướng dẫn để tự soi, tự sửa, tránh rơi vào những tiêu chí dẫn đến việc bị đánh giá không hoàn thành nhiệm vụ.