Khi nhập cảnh vào Việt Nam, việc mang theo tiền mặt là nhu cầu thiết yếu của nhiều du khách và Việt kiều. Tuy nhiên, để tránh những rắc rối pháp lý không đáng có tại cửa khẩu, người nhập cảnh cần nắm rõ các quy định về hạn mức tiền mặt phải khai báo với cơ quan Hải quan. Dưới đây là phân tích chi tiết dựa trên các quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 08/2021.

Người nước ngoài làm thủ tục nhập cảnh tại cửa khẩu quốc tế Việt Nam (ảnh minh họa)

Hạn mức tiền mặt bắt buộc phải khai báo Hải quan

Theo quy định tại Thông tư 15/2011/TT-NHNN, cá nhân khi nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam bằng hộ chiếu mang theo ngoại tệ tiền mặt hoặc đồng Việt Nam tiền mặt trên mức quy định dưới đây bắt buộc phải khai báo Hải quan cửa khẩu:

• 5.000 USD (Năm nghìn Đô la Mỹ) hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương;
• 15.000.000 VNĐ (Mười lăm triệu đồng Việt Nam).

Cần lưu ý rằng, nếu bạn mang theo số tiền bằng hoặc thấp hơn mức nêu trên nhưng có nhu cầu gửi số tiền mặt này vào tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ mở tại các ngân hàng được phép hoạt động ngoại hối tại Việt Nam, bạn vẫn phải thực hiện khai báo Hải quan. Tờ khai nhập cảnh có xác nhận của Hải quan chính là căn cứ pháp lý để ngân hàng chấp nhận cho gửi tiền mặt vào tài khoản.

Trích dẫn Điều 2 Thông tư 15/2011/TT-NHNN: "Cá nhân khi xuất cảnh, nhập cảnh qua các cửa khẩu quốc tế của Việt Nam bằng hộ chiếu mang theo ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt trên mức quy định dưới đây phải khai báo Hải quan cửa khẩu: a) 5.000 USD hoặc các loại ngoại tệ khác có giá trị tương đương; b) 15.000.000 VNĐ."

Ngoại tệ và đồng Việt Nam tiền mặt cần được kiểm kê kỹ trước khi làm thủ tục (ảnh minh họa)

Các loại phương tiện thanh toán không cần khai báo

Pháp luật Việt Nam tạo điều kiện thuận lợi cho các phương tiện thanh toán hiện đại. Mức quy định khai báo trên không áp dụng đối với các cá nhân mang theo:

• Séc du lịch (Traveler's cheque);
• Thẻ ngân hàng (Visa, Mastercard, JCB...);
• Sổ tiết kiệm, các loại chứng khoán và giấy tờ có giá khác.

Điều này có nghĩa là bạn có thể mang theo thẻ tín dụng với hạn mức hàng tỷ đồng mà không cần phải khai báo với Hải quan khi nhập cảnh.

Chế tài xử phạt hành chính khi vi phạm quy định khai báo

Việc không khai báo hoặc khai báo sai số tiền mặt mang theo vượt mức quy định sẽ bị xử lý nghiêm theo Nghị định 128/2020/NĐ-CP. Cụ thể, tại Điều 10 Nghị định 128/2020/NĐ-CP quy định mức phạt đối với người nhập cảnh như sau:

• Phạt từ 1 - 2 triệu đồng nếu số tiền vượt mức từ 5 triệu đến dưới 30 triệu đồng.
• Phạt từ 5 - 10 triệu đồng nếu số tiền vượt mức từ 30 triệu đến dưới 70 triệu đồng.
• Phạt từ 10 - 20 triệu đồng nếu số tiền vượt mức từ 100 triệu đồng trở lên mà không phải là tội phạm.

Ngoài ra, nếu người nhập cảnh khai nhiều hơn số lượng thực tế mang theo cũng sẽ bị phạt tiền từ 2 triệu đến 25 triệu đồng tùy vào giá trị khai chênh lệch.

Rủi ro bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Trong những trường hợp nghiêm trọng, hành vi mang tiền qua biên giới trái phép có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về "Tội vận chuyển trái phép hàng hóa, tiền tệ qua biên giới" theo quy định tại Điều 189 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi bởi Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017).

Đối tượng bị xử lý hình sự khi giá trị tiền tệ vận chuyển trái phép từ 100 triệu đồng trở lên hoặc dưới 100 triệu đồng nhưng đã bị xử phạt hành chính về hành vi này hoặc các tội buôn lậu, buôn bán hàng cấm... Hình phạt cao nhất cho tội danh này có thể lên đến 10 năm tù giam và phạt tiền bổ sung đến 50 triệu đồng.

Lời khuyên pháp lý: Để đảm bảo an toàn cho chuyến đi, quý khách nên kiểm kê chính xác số tiền mặt mang theo. Nếu vượt quá hạn mức 5.000 USD hoặc 15 triệu VNĐ, hãy chủ động yêu cầu mẫu tờ khai và thực hiện khai báo trung thực tại quầy Hải quan trước khi đi qua khu vực kiểm soát.