Chấp thuận chủ trương đầu tư là gì?

Trong bối cảnh pháp lý về đầu tư tại Việt Nam năm 2021, khái niệm chấp thuận chủ trương đầu tư đóng vai trò là "chìa khóa" khởi đầu cho mọi dự án quy mô lớn. Theo quy định tại khoản 1 Điều 3 Luật Đầu tư 2020:

Chấp thuận chủ trương đầu tư là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp thuận về mục tiêu, địa điểm, quy mô, tiến độ, thời hạn thực hiện dự án; nhà đầu tư hoặc hình thức lựa chọn nhà đầu tư và các cơ chế, chính sách đặc biệt (nếu có) để thực hiện dự án đầu tư.

Việc hiểu rõ dự án của mình thuộc thẩm quyền phê duyệt của cơ quan nào không chỉ giúp nhà đầu tư tiết kiệm thời gian mà còn đảm bảo tính pháp lý xuyên suốt quá trình triển khai dự án.

Tại sao nhà đầu tư cần quan tâm đến danh mục dự án phải xin chủ trương?

Chấp thuận chủ trương đầu tư không đơn thuần là một thủ tục hành chính. Đây là bước thẩm định sơ bộ của Nhà nước về tính khả thi, sự phù hợp với quy hoạch và tác động kinh tế - xã hội của dự án. Nếu không thuộc diện phải xin chấp thuận chủ trương, nhà đầu tư có thể tiến hành ngay các bước tiếp theo như đăng ký đầu tư hoặc triển khai dự án (tùy trường hợp). Ngược lại, việc bỏ qua bước này đối với các dự án bắt buộc sẽ dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng, thậm chí là đình chỉ dự án.

1. Danh mục dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận của Quốc hội

Theo Điều 30 Luật Đầu tư 2020, Quốc hội sẽ xem xét và chấp thuận chủ trương đối với các dự án có tầm quan trọng quốc gia hoặc có tác động đặc biệt lớn đến môi trường và xã hội, bao gồm:

• Dự án ảnh hưởng lớn đến môi trường: Nhà máy điện hạt nhân; dự án yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ đầu nguồn từ 50 ha trở lên; rừng sản xuất từ 1.000 ha trở lên.
• Dự án sử dụng đất lúa: Chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa nước từ 02 vụ trở lên với quy mô từ 500 ha trở lên.
• Dự án di dân tái định cư: Từ 20.000 người trở lên ở miền núi hoặc 50.000 người trở lên ở các vùng khác.
• Cơ chế đặc biệt: Các dự án yêu cầu áp dụng chính sách đặc thù cần Quốc hội quyết định.

2. Danh mục dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận của Thủ tướng Chính phủ

Trừ các dự án thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Điều 31 Luật Đầu tư 2020 quy định Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương cho các dự án sau:

• Dự án hạ tầng giao thông quan trọng: Xây dựng mới cảng hàng không, sân bay; bến cảng thuộc cảng biển đặc biệt hoặc bến cảng có vốn đầu tư từ 2.300 tỷ đồng trở lên thuộc cảng biển loại I.
• Dự án năng lượng và công nghiệp: Chế biến dầu khí; kinh doanh đặt cược, casino.
• Dự án nhà ở và đô thị: Quy mô sử dụng đất từ 50 ha trở lên hoặc dân số từ 15.000 người trở lên tại đô thị; hoặc dự án tại khu vực di tích quốc gia, di tích quốc gia đặc biệt.
• Dự án khu công nghiệp: Đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất.
• Nhà đầu tư nước ngoài: Các dự án trong lĩnh vực viễn thông có hạ tầng mạng, xuất bản, báo chí.

3. Danh mục dự án thuộc thẩm quyền chấp thuận của UBND cấp tỉnh

Đây là nhóm dự án phổ biến nhất, được quy định tại Điều 32 Luật Đầu tư 2020. UBND cấp tỉnh chấp thuận chủ trương đối với:

• Dự án được Nhà nước giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá, đấu thầu hoặc nhận chuyển nhượng.
• Dự án xây dựng nhà ở, khu đô thị có quy mô dưới 50 ha (tại đô thị) hoặc dưới 100 ha (ngoại thành) và dân số dưới mức quy định của Thủ tướng.
• Dự án xây dựng và kinh doanh sân golf.
• Dự án của nhà đầu tư nước ngoài thực hiện tại các khu vực nhạy cảm như đảo, xã biên giới, ven biển ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh.

Những lưu ý quan trọng khi thực hiện thủ tục

Nhà đầu tư cần lưu ý rằng, quy trình và hồ sơ thực hiện đã được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 31/2021/NĐ-CP. Việc chuẩn bị một bộ hồ sơ năng lực tài chính vững mạnh và giải trình chi tiết về tác động môi trường, xã hội là yếu tố then chốt để dự án sớm được thông qua.

Ngoài ra, đối với các dự án thực hiện trong khu công nghiệp, khu kinh tế phù hợp với quy hoạch, thẩm quyền chấp thuận có thể được ủy quyền cho Ban quản lý các khu này nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cái nhìn toàn diện về danh mục các dự án phải xin chủ trương đầu tư theo quy định hiện hành năm 2021.