Lương tháng 13 từ lâu đã trở thành một nét văn hóa doanh nghiệp và là khoản thu nhập được mong chờ nhất của người lao động mỗi dịp cuối năm. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ bản chất pháp lý cũng như cách tính toán khoản tiền này sao cho chính xác, đặc biệt là trong bối cảnh các quy định về thuế thu nhập cá nhân có nhiều thay đổi quan trọng áp dụng từ năm 2026.

1. Bản chất pháp lý của lương tháng 13 theo quy định hiện hành

Trên thực tế, thuật ngữ "lương tháng 13" không xuất hiện trong các văn bản quy phạm pháp luật về lao động. Bản chất của khoản tiền này chính là một hình thức thưởng được quy định tại Điều 104 Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể:

"Thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động."

Như vậy, việc doanh nghiệp có chi trả lương tháng 13 hay không hoàn toàn phụ thuộc vào quy chế thưởng của công ty, thỏa ước lao động tập thể hoặc thỏa thuận trong hợp đồng lao động. Nếu trong các văn bản này có cam kết chi trả, doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện đúng nghĩa vụ của mình.

2. Các công thức tính lương tháng 13 phổ biến nhất năm 2026

Tùy vào chính sách của mỗi doanh nghiệp mà cách tính lương tháng 13 có thể khác nhau. Dưới đây là hai phương pháp tính toán công bằng và được áp dụng rộng rãi nhất hiện nay:

2.1. Tính theo tiền lương trung bình trong năm

Đây là cách tính đảm bảo sự công bằng nhất, phản ánh đúng mức thu nhập thực tế của người lao động trong suốt cả năm làm việc.

• Đối với người lao động làm đủ 12 tháng:

Mức lương tháng 13 = Tổng tiền lương 12 tháng / 12

• Đối với người lao động làm chưa đủ 12 tháng:

Mức lương tháng 13 = (Số tháng làm việc / 12) x Tiền lương trung bình

Ví dụ thực tế: Anh Minh bắt đầu làm việc tại Công ty X từ tháng 05/2025 với mức lương 15 triệu đồng/tháng. Tính đến hết tháng 12/2025, anh làm được 8 tháng. Lương tháng 13 của anh Minh sẽ là: (8/12) x 15.000.000 = 10.000.000 đồng.

2.2. Tính theo mức lương tháng 12

Nhiều doanh nghiệp lựa chọn cách tính này để đơn giản hóa thủ tục và tạo động lực cho người lao động vào giai đoạn nước rút cuối năm. Theo đó, mức lương tháng 13 sẽ bằng đúng mức lương thực nhận của tháng 12 (bao gồm lương cơ bản và các khoản phụ cấp tính lương).

3. Lương tháng 13 và các nghĩa vụ về Bảo hiểm xã hội, Thuế TNCN

Đây là nội dung mà cả người lao động và bộ phận kế toán cần đặc biệt lưu ý để tránh các sai sót pháp lý.

3.1. Lương tháng 13 có phải đóng Bảo hiểm xã hội (BHXH)?

Căn cứ theo hướng dẫn tại Công văn 560/LĐTBXH-BHXH, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc không bao gồm tiền thưởng lương tháng thứ 13 và tiền thưởng theo kết quả sản xuất kinh doanh hàng năm. Do đó, người lao động sẽ nhận trọn vẹn khoản tiền này mà không bị khấu trừ các khoản bảo hiểm.

3.2. Cách tính thuế TNCN mới nhất áp dụng từ năm 2026

Khác với BHXH, lương tháng 13 được coi là thu nhập từ tiền lương, tiền công nên phải chịu thuế TNCN theo quy định tại Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Điểm mới quan trọng nhất trong năm 2026 là mức giảm trừ gia cảnh đã được điều chỉnh tăng đáng kể theo Điều 2 Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15:

• Mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế: 15,5 triệu đồng/tháng (thay vì 11 triệu đồng như trước đây).
• Mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng (thay vì 4,4 triệu đồng).

Việc tăng mức giảm trừ gia cảnh giúp người lao động giữ lại được nhiều thu nhập hơn, giảm bớt gánh nặng thuế trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng cao.

4. Lời khuyên cho người lao động

Để đảm bảo quyền lợi chính đáng của mình, người lao động nên chủ động tìm hiểu quy chế lương thưởng của công ty ngay từ khi ký kết hợp đồng lao động. Trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn và không thể chi trả lương tháng 13 như cam kết, người lao động có quyền yêu cầu đối thoại hoặc nhờ sự can thiệp của Công đoàn cơ sở để tìm ra giải pháp hài hòa nhất.

Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn toàn diện và cập nhật nhất về cách tính lương tháng 13 trong năm 2026. Hãy chia sẻ thông tin hữu ích này đến đồng nghiệp để cùng nhau bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình!