Việc kiện toàn đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý luôn là nhiệm vụ then chốt trong công tác tổ chức bộ máy nhà nước. Kể từ ngày 01/5/2024, Nghị định 29/2024/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định cũ và xác lập một hệ thống tiêu chuẩn mới, đồng bộ cho các chức danh từ cấp Trung ương đến địa phương.

1. Tiêu chuẩn chung: Không chỉ là bằng cấp

Theo quy định tại Mục 1 Chương II của Nghị định 29/2024/NĐ-CP, bất kỳ công chức nào khi được xem xét bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo, quản lý đều phải đáp ứng 4 nhóm tiêu chuẩn chung cốt lõi.

Về chính trị tư tưởng và đạo đức lối sống

Đây là yêu cầu tiên quyết. Công chức phải trung thành với lợi ích của Đảng, quốc gia và nhân dân; có bản lĩnh chính trị vững vàng và tinh thần yêu nước sâu sắc. Đặc biệt, tiêu chuẩn về đạo đức nhấn mạnh việc thực hiện "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư", không tham nhũng, vụ lợi và tích cực đấu tranh chống các biểu hiện suy thoái.

"Có phẩm chất đạo đức trong sáng, mẫu mực; lối sống trung thực, khiêm tốn, chân thành, giản dị; có tinh thần cần, kiệm, liêm chính, chí công vô tư; không tham nhũng, vụ lợi..." - Trích Điều 5 Nghị định 29/2024/NĐ-CP.

Về trình độ chuyên môn và lý luận chính trị

Căn cứ Điều 6 Nghị định 29/2024/NĐ-CP, công chức lãnh đạo phải tốt nghiệp đại học trở lên phù hợp với ngành, lĩnh vực công tác. Về lý luận chính trị, tùy vào cấp bậc mà yêu cầu bằng cử nhân hoặc cao cấp lý luận chính trị (đối với Giám đốc Sở, Phó Giám đốc Sở) hoặc trung cấp lý luận chính trị trở lên (đối với cấp phòng).

2. Tiêu chuẩn cụ thể cho lãnh đạo cơ quan chuyên môn cấp tỉnh

Đối với chức danh Giám đốc Sở và tương đương, Điều 25 Nghị định 29/2024/NĐ-CP quy định ngoài các tiêu chuẩn chung, nhân sự phải:

• Am hiểu sâu sắc về quản lý nhà nước, pháp luật ngành và các quy định đặc thù tại địa phương.
• Có năng lực tham mưu, chỉ đạo triển khai hiệu quả văn bản quy phạm pháp luật của Trung ương và địa phương.
• Đang giữ chức vụ Phó Giám đốc Sở và tương đương hoặc chức vụ tương đương theo phân cấp quản lý.

Đối với Phó Giám đốc Sở, yêu cầu về kinh nghiệm thực tiễn được quy định rõ: Nếu không giữ chức vụ lãnh đạo trước đó thì phải có thời gian công tác liên tục trong ngành, lĩnh vực từ đủ 07 năm trở lên.

3. Tiêu chuẩn đối với lãnh đạo cấp phòng thuộc UBND cấp huyện

Tại cấp huyện, chức danh Trưởng phòng và tương đương đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi chính sách trực tiếp đến người dân. Theo Điều 31 Nghị định 29/2024/NĐ-CP, tiêu chuẩn bao gồm:

• Nắm vững chuyên môn, nghiệp vụ; tổ chức thực hiện chính sách pháp luật theo chỉ đạo của UBND cấp huyện và Sở chuyên ngành.
• Có năng lực tham mưu thanh tra, kiểm tra và giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn.
• Kinh nghiệm: Đang giữ chức vụ Phó Trưởng phòng cấp huyện hoặc có ít nhất 04 năm công tác liên tục trong ngành (nếu chưa giữ chức vụ).

Riêng đối với Phó Trưởng phòng cấp huyện, thời gian công tác thực tiễn yêu cầu tối thiểu là 02 năm liên tục trong ngành, lĩnh vực.

Lời khuyên cho công chức đang phấn đấu vào vị trí lãnh đạo

Nghị định 29/2024/NĐ-CP không chỉ là "thước đo" để bổ nhiệm mà còn là lộ trình để mỗi công chức tự hoàn thiện. Việc chủ động học tập để đáp ứng các chứng chỉ về quản lý nhà nước, lý luận chính trị và tích lũy sản phẩm công tác cụ thể là chìa khóa để đáp ứng các tiêu chuẩn mới này. Đặc biệt, quy định chuyển tiếp tại Điều 34 cho phép những người đang giữ chức vụ có thời hạn từ 12 đến 36 tháng để hoàn thiện các tiêu chuẩn còn thiếu, đây là cơ hội quan trọng để cán bộ chuẩn hóa trình độ theo quy định mới.