Việc thực hiện các thủ tục hành chính tại cơ sở luôn là ưu tiên hàng đầu trong công cuộc cải cách tư pháp. Mới đây, Chính phủ đã ban hành Nghị định 280/2025/NĐ-CP, đánh dấu một bước tiến lớn trong việc phân cấp thẩm quyền chứng thực, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân khi thực hiện các giao dịch dân sự ngay tại xã, phường nơi cư trú.

Những khái niệm mới về chứng thực theo Nghị định 280/2025/NĐ-CP

Tại khoản 1 Điều 1 Nghị định 280/2025/NĐ-CP, Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung một số định nghĩa quan trọng tại Nghị định 23/2015/NĐ-CP (vốn đã được sửa đổi bởi Nghị định 07/2025/NĐ-CP). Cụ thể:

- Chứng thực bản sao từ bản chính là việc cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền căn cứ vào bản chính để chứng thực bản sao là đúng với bản chính (khoản 2 Điều 2 Nghị định 23/2015/NĐ-CP).
- Chứng thực chữ ký là việc chứng thực chữ ký trong giấy tờ, văn bản là chữ ký của người yêu cầu chứng thực (khoản 3 Điều 2 Nghị định 23/2015/NĐ-CP).
- Chứng thực giao dịch là việc chứng thực về thời gian, địa điểm giao kết giao dịch dân sự, năng lực hành vi dân sự, ý chí tự nguyện, chữ ký hoặc dấu điểm chỉ của các bên (khoản 4 Điều 2 Nghị định 23/2015/NĐ-CP).

Ai là người có thẩm quyền thực hiện chứng thực?

Một trong những điểm đáng chú ý nhất là việc xác định rõ danh tính "người thực hiện chứng thực" tại khoản 9 Điều 2 Nghị định 23/2015/NĐ-CP. Theo đó, đội ngũ này bao gồm:

• Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu;
• Người được ủy quyền hoặc phân công thực hiện nhiệm vụ chứng thực theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 23/2015/NĐ-CP;
• Công chứng viên của các tổ chức hành nghề công chứng;
• Viên chức ngoại giao, lãnh sự tại các cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài.

Bước tiến lớn: UBND cấp xã được chứng thực giao dịch nhà đất

Thay vì phải tìm đến các Văn phòng công chứng đôi khi ở xa trung tâm, theo quy định mới tại Nghị định 280/2025/NĐ-CP, phạm vi chứng thực của UBND cấp xã đã được mở rộng đáng kể. Giờ đây, người dân có thể thực hiện chứng thực các giao dịch về nhà ở, đất đai, di sản và di chúc ngay tại địa phương.

Sự thay đổi này không chỉ giúp giảm tải cho các tổ chức hành nghề công chứng mà còn giúp người dân tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí đi lại. Đặc biệt đối với các khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa, việc UBND cấp xã có thẩm quyền chứng thực giao dịch nhà đất sẽ đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân được thực thi một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất.

Lời khuyên pháp lý: Khi thực hiện chứng thực tại UBND cấp xã, người dân cần chuẩn bị đầy đủ bản chính các giấy tờ tùy thân và giấy tờ chứng minh quyền sở hữu tài sản để quá trình đối chiếu, xác minh diễn ra thuận lợi.