Chính sách giảm thuế Giá trị gia tăng (GTGT) từ 10% xuống 8% theo Nghị quyết 43/2022/QH15 là một trong những nỗ lực lớn của Chính phủ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau đại dịch. Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi này, các cơ sở kinh doanh cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kê khai, đặc biệt là việc lập Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định 15/2022/NĐ-CP.

1. Mẫu số 01 giảm thuế GTGT theo Nghị định 15/2022/NĐ-CP là gì?

Mẫu số 01 (Phụ lục IV) là bảng kê các hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế GTGT mà cơ sở kinh doanh phải gửi kèm theo Tờ khai thuế GTGT hàng tháng hoặc hàng quý. Đây là căn cứ pháp lý để cơ quan thuế kiểm soát việc áp dụng mức thuế suất ưu đãi 8% đối với các nhóm ngành nghề được phép.

Trích dẫn khoản 7 Điều 1 Nghị định 15/2022/NĐ-CP: "Cơ sở kinh doanh quy định tại Điều này thực hiện kê khai các hàng hóa, dịch vụ được giảm thuế giá trị gia tăng theo Mẫu số 01 tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Nghị định này cùng với Tờ khai thuế giá trị gia tăng."

2. Đối tượng bắt buộc phải nộp Mẫu số 01

Không phải tất cả doanh nghiệp đều phải nộp mẫu này. Việc xác định đối tượng phụ thuộc vào loại hàng hóa dịch vụ và phương pháp tính thuế:

• Cơ sở kinh doanh tính thuế theo phương pháp khấu trừ: Áp dụng cho các mặt hàng đang chịu thuế 10% được giảm xuống 8%.
• Cơ sở kinh doanh (bao gồm hộ, cá nhân kinh doanh) tính thuế theo phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu: Được giảm 20% mức tỷ lệ % để tính thuế GTGT.

Lưu ý quan trọng: Các nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc Phụ lục I, II, III ban hành kèm theo Nghị định 15/2022/NĐ-CP (như viễn thông, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại, sản phẩm khai khoáng...) sẽ không được giảm thuế và do đó không cần kê khai vào mẫu này.

3. Hướng dẫn chi tiết cách điền Mẫu số 01 chuẩn xác

Để tránh sai sót dẫn đến việc bị truy thu thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính, kế toán cần lưu ý các cột chỉ tiêu sau:

3.1. Đối với phương pháp khấu trừ

• Cột (2) - Tên hàng hóa, dịch vụ: Ghi chi tiết tên mặt hàng được giảm thuế.
• Cột (3) - Giá trị hàng hóa chưa thuế: Tổng doanh thu chưa có thuế GTGT của mặt hàng đó.
• Cột (4) - Thuế suất theo quy định: Ghi 10%.
• Cột (5) - Thuế suất sau giảm: Ghi 8%.
• Cột (6) - Thuế GTGT được giảm: Bằng Cột (3) x (10% - 8%).

3.2. Đối với phương pháp tỷ lệ % trên doanh thu

Cách tính có sự khác biệt, số thuế được giảm được xác định bằng 20% của mức tỷ lệ % tính thuế GTGT thông thường. Ví dụ: Nếu tỷ lệ là 5%, mức giảm sẽ là 5% x 20% = 1%.

4. Ví dụ minh họa thực tế

Giả sử Công ty ABC trong tháng 02/2022 có phát sinh dịch vụ vận chuyển (thuộc diện được giảm thuế). Tổng doanh thu chưa thuế là 500.000.000 đồng. Cách kê khai như sau:

Số tiền 10.000.000 đồng này chính là số thuế mà doanh nghiệp được giữ lại, giúp gia tăng dòng tiền lưu động trong bối cảnh phục hồi kinh tế năm 2022.

5. Những sai sót thường gặp và lời khuyên pháp lý

Trong quá trình thực hiện, nhiều doanh nghiệp lúng túng khi xác định mã HS code. Theo quy định tại Điều 1 Nghị định 15/2022/NĐ-CP, việc tra cứu phải dựa trên Danh mục hệ thống ngành sản phẩm Việt Nam ban hành kèm theo Quyết định 43/2018/QĐ-TTg.

Lời khuyên: Doanh nghiệp nên chủ động rà soát lại toàn bộ danh mục hàng hóa bán ra. Nếu phát hiện đã lập hóa đơn với thuế suất 10% cho mặt hàng thuộc diện được giảm 8%, cần thực hiện lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế và kê khai bổ sung theo đúng quy định của Luật Quản lý thuế 2019.

Việc thực hiện đúng Mẫu số 01 về giảm thuế GTGT không chỉ là nghĩa vụ mà còn là quyền lợi sát sườn của doanh nghiệp. Hãy đảm bảo mọi con số đều được đối chiếu kỹ lưỡng trước khi gửi đến cơ quan thuế.