Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, hoạt động xuất nhập khẩu trở thành một phần không thể thiếu đối với sự phát triển của các doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, việc nắm vững các quy định về thủ tục hải quan, đặc biệt là khâu chuẩn bị hồ sơ, luôn là thách thức không nhỏ. Việc thực hiện đúng và đủ các bước không chỉ giúp hàng hóa thông quan nhanh chóng mà còn giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro pháp lý đáng tiếc.

Thành phần hồ sơ hải quan đối với hàng hóa nhập khẩu

Theo quy định tại Luật Hải quan 2014 và hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC), khi thực hiện khai tờ khai hải quan điện tử, doanh nghiệp tư nhân cần chuẩn bị bộ hồ sơ bao gồm:

• Hóa đơn thương mại: 01 bản chụp (áp dụng khi người mua phải thanh toán cho người bán). Doanh nghiệp được miễn nộp trong trường hợp hàng nhập khẩu để gia công hoặc hàng không có hóa đơn.
• Vận đơn hoặc chứng từ vận tải tương đương: 01 bản chụp đối với hàng vận chuyển đường biển, hàng không, đường sắt.
• Giấy phép nhập khẩu: Đối với hàng hóa thuộc diện quản lý chuyên ngành, doanh nghiệp phải nộp bản chính (nếu nhập một lần) hoặc bản chính khi nhập lần đầu (nếu nhập nhiều lần).
• Chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O): Đây là căn cứ quan trọng để xác định mức thuế ưu đãi.
• Tờ khai trị giá: Doanh nghiệp gửi dưới dạng dữ liệu điện tử đến hệ thống VNACCS.

Những lưu ý quan trọng về chứng từ điện tử và kiểm tra chuyên ngành

Một điểm tiến bộ trong thủ tục hành chính hiện nay là việc áp dụng Cơ chế một cửa quốc gia. Doanh nghiệp cần lưu ý:

Nếu các chứng từ như giấy phép nhập khẩu, giấy chứng nhận kiểm tra chuyên ngành đã được cơ quan quản lý gửi dưới dạng điện tử thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, doanh nghiệp không phải nộp bản giấy khi làm thủ tục hải quan. Điều này giúp giảm bớt gánh nặng hồ sơ giấy tờ và tăng tính minh bạch.

"Thời hạn hoàn thành việc kiểm tra hồ sơ chậm nhất là 02 giờ làm việc kể từ thời điểm cơ quan hải quan tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hải quan."

Thời hạn giải quyết hồ sơ của cơ quan Hải quan

Doanh nghiệp tư nhân cần nắm rõ mốc thời gian quy định tại Điều 23 Luật Hải quan 2014 để chủ động trong kế hoạch kinh doanh:

• Kiểm tra hồ sơ: Chậm nhất là 02 giờ làm việc kể từ khi tiếp nhận đủ hồ sơ.
• Kiểm tra thực tế hàng hóa: Chậm nhất là 08 giờ làm việc kể từ khi xuất trình đầy đủ hàng hóa. Với lô hàng lớn hoặc phức tạp, thời gian có thể gia hạn nhưng không quá 02 ngày.

Việc hiểu rõ quy trình và chuẩn bị hồ sơ một cách chuyên nghiệp không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp tư nhân trên thị trường quốc tế. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào, doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý hoặc đại lý làm thủ tục hải quan để đảm bảo mọi hoạt động diễn ra suôn sẻ.