Tết Nguyên đán là thời điểm của sự sum vầy, của những lời chúc tụng và những hoạt động vui chơi giải trí truyền thống. Tuy nhiên, ranh giới giữa "vui xuân" và vi phạm pháp luật đôi khi rất mong manh. Nhiều thói quen tưởng chừng như bình thường trong dịp Tết lại có thể dẫn đến những án phạt hành chính nặng nề, thậm chí là trách nhiệm hình sự.

1. Đốt pháo hoa nổ - Thú vui nguy hiểm và cái giá đắt

Mặc dù quy định về sử dụng pháo đã có nhiều thay đổi, nhưng việc phân biệt giữa pháo hoa và pháo hoa nổ vẫn là điều nhiều người nhầm lẫn. Theo quy định tại Nghị định 137/2020/NĐ-CP, người dân chỉ được sử dụng pháo hoa (loại không gây tiếng nổ) do các tổ chức, doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng sản xuất.

Việc cố tình mua bán, tàng trữ hoặc đốt pháo nổ trái phép có thể bị xử phạt cực nặng. Cụ thể, theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP mới nhất:

• Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng pháo hoa không đúng quy định.
• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng trái phép pháo nổ, pháo hoa nổ.

Hành vi đốt pháo nổ không chỉ gây nguy hiểm cho bản thân và cộng đồng mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Gây rối trật tự công cộng.

2. Ép người khác uống rượu, bia - Hành vi kém văn minh bị nghiêm cấm

Trên bàn tiệc ngày Tết, thói quen "ép rượu" vẫn còn tồn tại ở nhiều nơi. Tuy nhiên, đây không chỉ là vấn đề văn hóa mà còn là hành vi vi phạm pháp luật. Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia 2019 đã quy định rõ việc nghiêm cấm xúi giục, kích động, lôi kéo, ép buộc người khác uống rượu, bia.

Nếu vi phạm, bạn có thể bị xử phạt theo Nghị định 117/2020/NĐ-CP với mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng cho hành vi ép buộc người khác uống rượu bia.

3. Đã uống rượu bia còn lái xe - 'Án tử' treo trên tay lái

Đây là lỗi vi phạm phổ biến nhất và cũng gây ra nhiều hậu quả đau lòng nhất trong dịp Tết. Với tinh thần "đã uống rượu bia - không lái xe", lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra nồng độ cồn xuyên suốt kỳ nghỉ.

Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt đối với lái xe ô tô có nồng độ cồn cao nhất có thể lên đến 40.000.000 đồng và tước quyền sử dụng Giấy phép lái xe đến 24 tháng.

4. Đánh bài ăn tiền 'vui xuân' - Ranh giới mong manh

Nhiều gia đình có thói quen đánh bài tú lơ khơ, tam cúc... ăn tiền mệnh giá nhỏ như 1.000đ, 2.000đ để lấy may. Tuy nhiên, pháp luật không quy định mức tiền tối thiểu để định danh hành vi đánh bạc trái phép. Chỉ cần có mục đích được, thua bằng tiền hoặc hiện vật thì đều bị coi là vi phạm.

Theo Điều 36 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi đánh bạc trái phép có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.

5. Chơi đá gà, bầu cua tôm cá trái phép

Tương tự như đánh bài, các trò chơi dân gian như đá gà, bầu cua nếu tổ chức ăn tiền trái phép đều bị xử lý nghiêm. Tùy vào số tiền tang vật thu giữ được, người tham gia có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự về tội Đánh bạc hoặc Tổ chức đánh bạc.

6. Bẻ cành, hái lộc đầu xuân - Xâm hại cảnh quan công cộng

Thói quen hái lộc đầu năm bằng cách bẻ cành cây tại các đền, chùa hoặc công viên là hành vi xâm hại cây xanh công cộng. Hành vi này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường và quản lý công viên, cây xanh.

7. Thắp hương, đốt mã sai nơi quy định

Việc thắp hương, hóa vàng mã tại các chung cư hoặc nơi công cộng không đúng quy định tiềm ẩn nguy cơ hỏa hoạn cực cao. Hành vi vi phạm quy định về phòng cháy và chữa cháy có thể bị xử phạt từ vài trăm nghìn đến hàng triệu đồng, chưa kể trách nhiệm bồi thường nếu xảy ra sự cố cháy nổ.

Để có một kỳ nghỉ Tết trọn vẹn, mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, vui chơi lành mạnh và an toàn. Chúc quý độc giả một năm mới An khang - Thịnh vượng!