Trong bối cảnh Chính phủ đang đẩy mạnh số hóa hạ tầng giao thông, việc triển khai hệ thống thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hình thức điện tử không dừng (ETC) đã trở thành một yêu cầu cấp thiết. Đặc biệt, với sự ra đời của các văn bản pháp lý mới trong năm 2020, các tài xế cần nhanh chóng nắm bắt lộ trình chuyển đổi để đảm bảo quyền lợi và tránh những rắc rối pháp lý không đáng có.

Dưới đây là những phân tích chuyên sâu về 02 lý do quan trọng nhất mà mọi chủ phương tiện cần biết tại thời điểm tháng 10/2020.

1. Định nghĩa pháp lý và yêu cầu bắt buộc từ Chính phủ

Theo quy định tại khoản 3 Điều 3 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg, thẻ đầu cuối (thường gọi là thẻ ETC hay E-tag) được định nghĩa như sau:

"Là thiết bị điện tử được gắn trên phương tiện giao thông đường bộ để giao tiếp thông tin với hệ thống thu phí điện tử không dừng theo tiêu chuẩn về nhận dạng tần số vô tuyến thụ động cho việc giao tiếp không dây và lưu trữ các thông tin liên quan đến kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường phương tiện giao thông cơ giới đường bộ."

Vào ngày 07/10/2020, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục ban hành Chỉ thị 39/CT-TTg nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai dịch vụ này. Theo đó, các chủ phương tiện được yêu cầu phải gắn thẻ thu phí không dừng cho xe tại lần kiểm định gần nhất hoặc ngay khi đi qua các trạm thu phí đã vận hành hệ thống ETC.

Hệ quả của việc không dán thẻ: Tài xế tuyệt đối không được điều khiển xe đi vào làn ETC nếu chưa gắn thẻ hoặc tài khoản không đủ số dư. Nếu vi phạm, người điều khiển phương tiện có thể bị xử phạt theo quy định về lỗi "đi không đúng làn đường quy định" tại Nghị định 100/2019/NĐ-CP.

2. Cơ hội miễn phí dán thẻ có thời hạn

Một trong những chính sách khuyến khích lớn nhất hiện nay là việc miễn phí lắp đặt thẻ lần đầu. Tuy nhiên, quyền lợi này không kéo dài mãi mãi.

Căn cứ khoản 3 Điều 9 Quyết định 19/2020/QĐ-TTg, chủ phương tiện sẽ không phải trả chi phí gắn thẻ cho lần lắp đặt đầu tiên nếu thực hiện trước ngày 31/12/2021.

Kể từ sau mốc thời gian này, người dân sẽ phải tự chi trả chi phí gắn thẻ đầu cuối cho nhà cung cấp dịch vụ. Việc gắn thẻ hiện nay được thực hiện rất thuận tiện tại:

• Các đơn vị đăng kiểm xe cơ giới trên toàn quốc.
• Các đại lý, điểm dịch vụ do nhà cung cấp (như VETC hoặc VDTC) ủy quyền.
• Ngay tại các trạm thu phí có làn ETC.

3. Lợi ích thiết thực khi sử dụng ETC

Tại Chỉ thị 39/CT-TTg, Chính phủ đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuyển đổi này. Không chỉ dừng lại ở việc tránh bị phạt, thu phí không dừng còn mang lại nhiều giá trị:

• Tiết kiệm thời gian: Không còn cảnh xếp hàng chờ đợi mua vé, trả tiền mặt và nhận tiền thừa tại trạm.
• Giảm ô nhiễm và tiêu hao nhiên liệu: Việc không phải dừng - khởi động lại xe liên tục giúp bảo vệ động cơ và môi trường.
• Minh bạch tài chính: Mọi giao dịch đều được lưu vết trên ứng dụng điện thoại, giúp chủ xe dễ dàng quản lý chi phí hành trình.

Đặc biệt, Thủ tướng cũng đã chỉ đạo tạm dừng hoạt động thu phí đối với các trạm không chuyển sang hình thức điện tử không dừng đúng lộ trình. Điều này cho thấy quyết tâm rất lớn của Nhà nước trong việc hiện đại hóa hạ tầng giao thông quốc gia.

Lời khuyên cho tài xế: Đừng đợi đến khi bắt buộc hoặc hết hạn miễn phí mới thực hiện. Hãy chủ động dán thẻ ETC ngay hôm nay để tận hưởng sự tiện lợi và góp phần xây dựng văn hóa giao thông văn minh.