Việc đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (thường gọi là Sổ đỏ) luôn là vấn đề được các cặp vợ chồng đặc biệt quan tâm. Với việc Luật Đất đai 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/08/2024, nhiều quy định mới về tài sản chung của vợ chồng đã được cập nhật, mang lại sự minh bạch và bảo vệ quyền lợi tốt hơn cho các bên.

1. Sổ đỏ ghi tên một người nhưng vẫn là tài sản chung: Hiểu sao cho đúng?

Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất là nếu Sổ đỏ chỉ ghi tên vợ hoặc chồng thì đó là tài sản riêng của người đó. Tuy nhiên, theo quy định tại Điều 33 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, nhà đất được coi là tài sản chung của vợ chồng trong các trường hợp sau:

• Quyền sử dụng đất mà vợ, chồng có được sau khi kết hôn, trừ trường hợp được thừa kế riêng, tặng cho riêng hoặc mua bằng tài sản riêng.
• Nhà đất là tài sản riêng nhưng hai bên đã thỏa thuận bằng văn bản để trở thành tài sản chung.
• Nhà ở được mua bằng nguồn tiền chung của cả hai vợ chồng.
• Tài sản được tặng cho chung hoặc thừa kế chung cho cả hai người.

Đặc biệt, pháp luật quy định nguyên tắc suy đoán tài sản chung: Nếu không có căn cứ chứng minh là tài sản riêng khi có tranh chấp, thì nhà đất đó mặc nhiên được coi là tài sản chung. Do đó, dù Sổ đỏ chỉ đứng tên một người, nhưng nếu được hình thành trong thời kỳ hôn nhân và không có bằng chứng về tài sản riêng, người còn lại vẫn có đầy đủ quyền lợi đối với tài sản đó.

2. Nguyên tắc bắt buộc ghi tên cả vợ và chồng trên Sổ đỏ mới

Kể từ ngày Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, nguyên tắc cấp Giấy chứng nhận đối với tài sản chung đã được siết chặt hơn nhằm tránh các rủi ro pháp lý. Cụ thể, tại khoản 4 Điều 135 Luật Đất đai 2024 quy định:

"Trường hợp quyền sử dụng đất hoặc quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là tài sản chung của vợ và chồng thì phải ghi cả họ, tên vợ và họ, tên chồng vào Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, trừ trường hợp vợ và chồng có thỏa thuận ghi tên một người để đứng tên làm đại diện cho vợ và chồng."

Quy định này giúp ngăn chặn tình trạng một bên tự ý thực hiện các giao dịch như chuyển nhượng, thế chấp tài sản chung mà không có sự đồng ý của bên còn lại, gây thiệt hại nghiêm trọng đến quyền lợi của người không đứng tên.

3. Cách ghi thông tin vợ chồng trên Sổ đỏ theo quy định mới nhất

Việc thể hiện thông tin trên Sổ đỏ hiện nay được thực hiện theo hướng dẫn tại Thông tư 10/2024/TT-BTNMT. Cụ thể, tại Điều 32 Thông tư 10/2024/TT-BTNMT quy định rõ:

• Trường hợp ghi cả hai người: Sẽ ghi thông tin của một người (ví dụ: Ông Nguyễn Văn A, số CCCD...) và tiếp theo là cụm từ "và vợ là: Bà Trần Thị B, số CCCD...".
• Trường hợp thỏa thuận một người đứng tên đại diện: Sẽ ghi thông tin của người đó và kèm theo dòng chữ "là đại diện cho vợ và chồng".

Việc ghi rõ ràng như vậy giúp các cơ quan chức năng và các bên tham gia giao dịch dễ dàng xác định được tình trạng pháp lý của tài sản, đảm bảo tính an toàn cho các giao dịch dân sự.

4. Quyền được bổ sung tên vợ hoặc chồng vào Sổ đỏ đã cấp

Nếu trước đây Sổ đỏ chỉ đứng tên một người nhưng là tài sản chung, vợ chồng hoàn toàn có quyền yêu cầu cấp đổi để ghi tên cả hai. Theo điểm e khoản 1 Điều 38 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, đây là một trong những trường hợp được cấp đổi Giấy chứng nhận.

Hồ sơ và thủ tục thực hiện:

Người dân cần chuẩn bị 01 bộ hồ sơ bao gồm:

• Đơn đăng ký biến động đất đai theo Mẫu số 11/ĐK.
• Bản gốc Sổ đỏ đã cấp.
• Văn bản thỏa thuận của vợ chồng về việc tài sản là tài sản chung.

Nơi nộp hồ sơ: Có thể nộp tại Bộ phận Một cửa của UBND cấp huyện hoặc Văn phòng đăng ký đất đai.

Thời hạn giải quyết: Theo Điều 22 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, thời gian thực hiện không quá 08 ngày làm việc, giúp tiết kiệm tối đa thời gian cho người dân.

Việc nắm vững các quy định về Sổ đỏ vợ chồng không chỉ giúp bảo vệ tài sản gia đình mà còn là cơ sở để duy trì sự hòa thuận, minh bạch trong đời sống hôn nhân. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về thủ tục đất đai, quý khách nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý để được hướng dẫn chi tiết nhất.