Vấn đề đạo đức và tính trung thực trong môi trường giáo dục đại học luôn là tiêu điểm thu hút sự quan tâm của dư luận. Nhằm siết chặt kỷ cương và nâng cao chất lượng đào tạo, ngày 05/04/2016, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ký ban hành Thông tư 10/2016/TT-BGDĐT về Quy chế công tác sinh viên đối với chương trình đào tạo đại học hệ chính quy.

Gian lận thi cử: Hình phạt nghiêm khắc chờ đợi

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Quy chế mới này chính là khung hình phạt đối với các hành vi gian lận trong học tập và thi cử. Cụ thể, tại Phụ lục kèm theo Thông tư 10/2016/TT-BGDĐT, các hành vi vi phạm nghiêm trọng sẽ bị xử lý như sau:

• Thi, kiểm tra thay hoặc nhờ người thi, kiểm tra thay: Sinh viên vi phạm lần đầu sẽ bị đình chỉ học tập có thời hạn. Nếu tái phạm lần thứ hai, hình phạt sẽ là buộc thôi học.
• Làm thay, nhờ làm thay hoặc sao chép tiểu luận, đồ án, khóa luận tốt nghiệp: Tương tự như thi hộ, hành vi này cũng bị đình chỉ học ngay lần đầu và buộc thôi học nếu tái phạm.
• Tổ chức học, thi, kiểm tra thay: Đây được coi là hành vi có tính chất nghiêm trọng hơn. Ngay từ lần vi phạm đầu tiên, sinh viên có thể bị buộc thôi học và tùy mức độ có thể bị giao cho cơ quan chức năng xử lý theo quy định pháp luật.

"Điều 6. Các hành vi sinh viên không được làm:
... 2. Gian lận trong học tập, kiểm tra, thi cử như: quay cóp, mang tài liệu vào phòng thi, xin điểm; học, thi, thực tập, trực hộ người khác hoặc nhờ người khác học, thi, thực tập, trực hộ; sao chép, nhờ hoặc làm hộ tiểu luận, đồ án, khóa luận tốt nghiệp; tổ chức hoặc tham gia tổ chức thi hộ hoặc các hành vi gian lận khác."

Những hành vi bị nghiêm cấm khác trong môi trường đại học

Bên cạnh gian lận thi cử, Thông tư 10/2016/TT-BGDĐT cũng quy định rõ danh mục các hành vi sinh viên không được làm để đảm bảo an ninh trật tự và nếp sống văn hóa trường học:

• Uống rượu, bia trong giờ học; say rượu, bia khi đến lớp.
• Đánh bạc dưới mọi hình thức.
• Tàng trữ, lưu hành, sử dụng sản phẩm văn hóa đồi trụy.
• Tham gia biểu tình, tụ tập đông người, khiếu kiện trái quy định pháp luật.
• Đăng tải, bình luận, chia sẻ nội dung dung tục, bạo lực, xâm phạm an ninh quốc gia trên mạng Internet.

Khung xử lý cho các hành vi này thường bắt đầu từ khiển trách (lần 1), cảnh cáo (lần 2), đình chỉ học tập (lần 3) và buộc thôi học (lần 4).

Quy định mới về khen thưởng và danh hiệu sinh viên

Không chỉ tập trung vào kỷ luật, Thông tư 10/2016/TT-BGDĐT còn mang đến những thay đổi tích cực trong công tác khen thưởng. Sinh viên có thành tích xuất sắc trong học tập và rèn luyện sẽ được xét tặng các danh hiệu:

• Danh hiệu sinh viên Khá: Xếp loại học tập và rèn luyện từ khá trở lên.
• Danh hiệu sinh viên Giỏi: Học tập từ giỏi trở lên và rèn luyện từ tốt trở lên.
• Danh hiệu sinh viên Xuất sắc: Điểm học tập từ 3,6/4,0 (hoặc 9,0/10) trở lên và rèn luyện xuất sắc.

Đặc biệt, quy chế nhấn mạnh việc không xét khen thưởng đối với những sinh viên bị kỷ luật hoặc có điểm kết thúc học phần trong năm học đó dưới mức trung bình. Điều này nhằm đảm bảo tính công bằng và khích lệ tinh thần học tập toàn diện của sinh viên.

Quy định tại Thông tư 10/2016/TT-BGDĐT chính thức có hiệu lực từ ngày 23/05/2016, thay thế cho các quy định cũ tại Quyết định 42/2007/QĐ-BGDĐT. Các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước có trách nhiệm phổ biến rộng rãi quy chế này đến toàn thể sinh viên ngay từ đầu năm học.