Từ ngày 01/7/2020, Luật Giáo dục 2019 sẽ chính thức có hiệu lực, thay thế cho Luật Giáo dục 2005. Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận và đội ngũ nhà giáo chính là quy định về chuẩn trình độ đào tạo. Đáng chú ý, có những trường hợp đặc thù mà người đứng lớp không nhất thiết phải sở hữu tấm bằng cử nhân sư phạm ngay từ đầu.

Nâng chuẩn trình độ: Thách thức và cơ hội cho đội ngũ giáo viên

So với quy định tại Điều 77 Luật Giáo dục 2005, chuẩn trình độ của giáo viên các cấp theo luật mới đã được nâng lên đáng kể nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục toàn diện. Cụ thể, theo Điều 72 Luật Giáo dục 2019, trình độ chuẩn được quy định như sau:

• Giáo viên mầm non: Phải có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm trở lên (thay vì chỉ cần bằng trung cấp sư phạm như hiện nay).
• Giáo viên tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông: Phải có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên trở lên.

Sự thay đổi này cho thấy quyết tâm của Nhà nước trong việc chuẩn hóa đội ngũ nhà giáo. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Những người có chuyên môn giỏi nhưng không học ngành sư phạm có cơ hội đứng lớp hay không?

Cánh cửa vẫn mở cho người không có bằng cử nhân sư phạm

Thực tế, Luật Giáo dục 2019 không hoàn toàn "đóng cửa" với những người tốt nghiệp các chuyên ngành khác. Tại điểm b khoản 1 Điều 72 Luật Giáo dục 2019 đã mở ra một hướng đi linh hoạt:

"Trường hợp môn học chưa đủ giáo viên có bằng cử nhân thuộc ngành đào tạo giáo viên thì phải có bằng cử nhân chuyên ngành phù hợp và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm."

Quy định này đặc biệt có ý nghĩa đối với các môn học đặc thù hoặc ở những địa bàn đang thiếu hụt nguồn nhân lực sư phạm chuyên sâu. Như vậy, nếu bạn có bằng cử nhân các ngành như Công nghệ thông tin, Ngoại ngữ, Nghệ thuật... và sở hữu thêm chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm, bạn vẫn hoàn toàn đủ điều kiện để trở thành giáo viên theo quy định mới.

Lộ trình nâng chuẩn và chính sách miễn học phí đầy nhân văn

Đối với những giáo viên hiện đang công tác nhưng chưa đạt chuẩn trình độ theo luật mới, Chính phủ đã xây dựng một lộ trình nâng chuẩn rất cụ thể để đảm bảo không gây xáo trộn lớn. Theo dự thảo Nghị định đang được lấy ý kiến, lộ trình này dự kiến chia làm hai giai đoạn kéo dài đến hết năm 2030.

Đáng chú ý nhất là chính sách hỗ trợ từ phía Nhà nước được quy định tại Điều 73 Luật Giáo dục 2019. Theo đó, giáo viên khi được cử đi đào tạo nâng chuẩn sẽ được hưởng những quyền lợi sát sườn:

• Miễn học phí: Đây là sự hỗ trợ tài chính trực tiếp giúp giáo viên yên tâm học tập.
• Hưởng nguyên lương: Trong thời gian đi học, giáo viên vẫn được hưởng 100% lương và các chế độ phụ cấp hiện hưởng.
• Tính thời gian công tác: Thời gian đi đào tạo được tính vào thời gian công tác liên tục để xét các chế độ về sau.

Tuy nhiên, đi đôi với quyền lợi là trách nhiệm. Giáo viên đi học vẫn phải đảm bảo hoàn thành các nhiệm vụ chuyên môn tại đơn vị trong khoảng thời gian không tham gia các hoạt động đào tạo tập trung.

Lời kết

Việc nâng chuẩn trình độ giáo viên là một bước đi tất yếu để nâng cao chất lượng giáo dục quốc gia. Dù yêu cầu khắt khe hơn, nhưng với lộ trình rõ ràng và các chính sách hỗ trợ nhân văn, đội ngũ giáo viên hoàn toàn có thể chủ động sắp xếp để đạt chuẩn trước thời hạn 31/12/2030. Quan trọng hơn, quy định mới đã tạo ra sự linh hoạt, cho phép thu hút những người có chuyên môn giỏi từ các ngành khác tham gia vào sự nghiệp trồng người, miễn là họ có tâm huyết và được bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm bài bản.