Việc sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới các cơ sở giáo dục là một chủ trương lớn nhằm tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Tuy nhiên, thực tế triển khai tại nhiều địa phương đã nảy sinh không ít bất cập, đặc biệt là tình trạng học sinh phải đi học quá xa hoặc các điểm trường sáp nhập không đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất. Để chấn chỉnh tình trạng này, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành hướng dẫn mới nhất tại Công văn 6165/BGDĐT-GDPT năm 2025.

Nguyên tắc 'vàng' trong việc sắp xếp mạng lưới trường lớp

Theo quy định mới, việc sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông không đơn thuần là phép cộng cơ học giữa các đơn vị. Công văn 6165/BGDĐT-GDPT nêu rõ các nguyên tắc cốt lõi:

• Căn cứ thực tiễn: Việc sắp xếp phải dựa trên chức năng, nhiệm vụ và kế thừa những kết quả tích cực đã đạt được, tránh xáo trộn không cần thiết.
• Tuân thủ tiêu chuẩn: Phải đảm bảo các quy định về quy mô trường lớp, tiêu chuẩn cơ sở vật chất và định mức giáo viên theo quy định của Luật Giáo dục 2019.
• Ưu tiên quyền lợi học sinh: Tuyệt đối không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em. Mọi phương án sáp nhập phải đảm bảo an toàn và thuận lợi cho học sinh trong quá trình đến trường.

"Không thực hiện sáp nhập nếu khoảng cách địa lý quá xa hoặc điều kiện giao thông không phù hợp, gây khó khăn cho việc đi học của học sinh." - Trích nội dung hướng dẫn tại Công văn 6165/BGDĐT-GDPT.

Những trường hợp tuyệt đối không thực hiện sáp nhập

Một trong những điểm đáng chú ý nhất trong hướng dẫn lần này là việc xác định rõ các ranh giới không được phép vượt qua để bảo đảm tính chuyên môn và sư phạm:

• Không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông: Do đặc thù về tâm sinh lý và phương pháp giáo dục hoàn toàn khác biệt, việc duy trì độc lập các cấp học này là cần thiết.
• Không sáp nhập cơ sở giáo dục thường xuyên với trường phổ thông: Nhằm đảm bảo chức năng học tập suốt đời và các nhiệm vụ đặc thù của hệ thống giáo dục thường xuyên.

Lộ trình và trách nhiệm của các cấp chính quyền

Để việc sắp xếp đạt hiệu quả, Bộ Giáo dục yêu cầu một quy trình rà soát chặt chẽ từ cơ sở. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đóng vai trò chỉ đạo xuyên suốt, trong khi Sở Giáo dục và Đào tạo là đơn vị chủ trì tham mưu. Các bước thực hiện bao gồm:

1. Rà soát tổng thể: Đánh giá hiện trạng mạng lưới, đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất tại từng điểm trường.
2. Xây dựng phương án khoa học: Phương án sáp nhập hoặc giải thể phải có lộ trình cụ thể, phân công trách nhiệm rõ ràng và không gây lãng phí nguồn lực.
3. Ưu tiên đầu tư: Ngân sách cần được tập trung để nâng cấp các điểm trường chính, đảm bảo sau khi sáp nhập, chất lượng giáo dục phải tốt hơn trước.

Việc thực hiện đúng tinh thần của Công văn 6165/BGDĐT-GDPT không chỉ giúp tinh gọn bộ máy mà còn là lời cam kết của ngành giáo dục trong việc bảo vệ quyền được đến trường của mọi trẻ em Việt Nam.