Việc thành lập một ngân hàng thương mại cổ phần không chỉ là một bước ngoặt kinh tế mà còn là một quy trình pháp lý vô cùng khắt khe. Với sự ra đời của Luật Các tổ chức tín dụng 2024, các quy định về cấp phép đã có những thay đổi quan trọng nhằm thắt chặt quản trị và đảm bảo an toàn hệ thống tài chính quốc gia.

Căn cứ pháp lý mới nhất về cấp phép ngân hàng

Hiện nay, thủ tục cấp Giấy phép thành lập và hoạt động ngân hàng thương mại cổ phần được điều chỉnh chủ yếu bởi Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và hướng dẫn chi tiết tại Thông tư 56/2024/TT-NHNN (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 12/2025/TT-NHNN).

Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép bao gồm những gì?

Theo quy định tại Điều 11 Thông tư 56/2024/TT-NHNN, Ban trù bị cần chuẩn bị bộ hồ sơ kỹ lưỡng bao gồm:

• Đơn đề nghị cấp Giấy phép: Do các cổ đông sáng lập ký theo mẫu quy định.
• Dự thảo Điều lệ: Phải phù hợp với các quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và Luật Doanh nghiệp.
• Đề án thành lập: Đây là tài liệu quan trọng nhất, chứng minh sự cần thiết, năng lực tài chính, sơ đồ tổ chức, chiến lược kinh doanh trong 03 năm đầu và đặc biệt là hệ thống công nghệ thông tin, quản trị rủi ro.
• Tài liệu về nhân sự: Sơ yếu lý lịch, Phiếu lý lịch tư pháp và các văn bằng chứng minh năng lực của bộ máy quản trị, kiểm soát, điều hành dự kiến.

Điều 11. Hồ sơ đề nghị cấp Giấy phép thành lập và hoạt động ngân hàng thương mại
1. Đơn đề nghị cấp Giấy phép thành lập và hoạt động ngân hàng thương mại do các cổ đông sáng lập, chủ sở hữu, thành viên sáng lập ký theo mẫu quy định tại Phụ lục số 04 ban hành kèm theo Thông tư này.
2. Dự thảo Điều lệ.
3. Đề án thành lập ngân hàng thương mại...

Trình tự thực hiện thủ tục cấp phép

Quy trình cấp phép diễn ra qua nhiều giai đoạn thẩm định nghiêm ngặt của Ngân hàng Nhà nước:

Giai đoạn 1: Nộp hồ sơ và Chấp thuận nguyên tắc

Ban trù bị gửi hồ sơ đến Ngân hàng Nhà nước. Trong thời hạn 60 ngày, Ngân hàng Nhà nước sẽ xác nhận tính hợp lệ của hồ sơ. Sau đó, trong vòng 90 ngày, cơ quan này sẽ ra văn bản chấp thuận nguyên tắc nếu đáp ứng đủ điều kiện.

Giai đoạn 2: Bổ sung hồ sơ và Cấp giấy phép chính thức

Sau khi có chấp thuận nguyên tắc, Ban trù bị có 60 ngày để hoàn thiện các điều kiện về vốn, trụ sở và nhân sự. Ngân hàng Nhà nước sẽ tiến hành cấp Giấy phép chính thức trong vòng 30 ngày kể từ khi nhận đủ hồ sơ bổ sung.

Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc chuẩn bị Đề án thành lập cần đặc biệt chú trọng vào hệ thống quản trị rủi ro và năng lực công nghệ. Đây là hai yếu tố then chốt mà Ngân hàng Nhà nước sẽ thẩm định rất kỹ trong bối cảnh chuyển đổi số ngành ngân hàng đang diễn ra mạnh mẽ. Các cổ đông sáng lập cần đảm bảo nguồn vốn góp là vốn thực có và chứng minh được tính minh bạch của nguồn tài chính này.