Nghị định 75/2012/NĐ-CP: Bước tiến mới trong minh bạch hóa hoạt động giải quyết khiếu nại

Ngày 03/10/2012, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 75/2012/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Khiếu nại 2011. Đây là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa các quy định về trình tự, thủ tục và đặc biệt là tính công khai, minh bạch trong quá trình giải quyết các bức xúc của nhân dân.

Hình thức và thời hạn công khai quyết định giải quyết khiếu nại lần hai

Theo quy định tại Điều 12 Nghị định 75/2012/NĐ-CP, trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày có quyết định giải quyết khiếu nại, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai phải thực hiện công khai quyết định. Các hình thức công khai được quy định rất cụ thể để người dân dễ dàng tiếp cận:

• Công bố tại cuộc họp: Thành phần tham dự phải bao gồm người ra quyết định, người khiếu nại (hoặc đại diện), người bị khiếu nại và các bên liên quan. Đặc biệt, văn bản thông báo họp phải được gửi trước ít nhất 03 ngày làm việc.
• Niêm yết công khai: Thực hiện tại trụ sở làm việc hoặc nơi tiếp công dân của cơ quan đã giải quyết. Thời gian niêm yết tối thiểu là 15 ngày liên tục.
• Thông báo trên phương tiện thông tin đại chúng: Có thể lựa chọn báo nói, báo hình, báo viết hoặc báo điện tử. Nếu cơ quan có trang thông tin điện tử riêng thì bắt buộc phải đăng tải trên đó trong ít nhất 15 ngày.

"Số lần thông báo trên báo nói ít nhất 02 lần phát sóng; trên báo hình ít nhất 02 lần phát sóng; trên báo viết ít nhất 02 số phát hành; thời gian đăng tải trên báo điện tử, trên cổng thông tin điện tử hoặc trên trang thông tin điện tử ít nhất là 15 ngày, kể từ ngày đăng thông báo."

Quy định chặt chẽ về việc cử người đại diện khi khiếu nại đông người

Một trong những điểm nổi bật của Nghị định này là việc hướng dẫn chi tiết trường hợp nhiều người cùng khiếu nại về một nội dung. Để đảm bảo tính tập trung và hiệu quả, pháp luật yêu cầu phải cử người đại diện.

Cụ thể, tại Điều 5 Nghị định 75/2012/NĐ-CP quy định số lượng người đại diện như sau:

• Từ 05 đến 10 người khiếu nại: Cử 01 hoặc 02 người đại diện.
• Từ 10 người khiếu nại trở lên: Có thể cử thêm nhưng tổng số không quá 05 người đại diện.

Việc cử đại diện phải được lập thành văn bản có chữ ký hoặc điểm chỉ của tất cả những người khiếu nại. Người đại diện phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của việc đại diện của mình.

Trách nhiệm phối hợp của các cơ quan chức năng

Nghị định cũng phân định rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND các cấp và lực lượng Công an trong việc giữ gìn trật tự khi có khiếu nại đông người tập trung. Tại cấp xã, Trưởng công an có trách nhiệm chủ trì phối hợp với dân phòng để đảm bảo an ninh trật tự, xử lý các hành vi quá khích vi phạm pháp luật.

Việc ban hành Nghị định này không chỉ giúp các cơ quan nhà nước lúng túng trong khâu thực hiện mà còn bảo vệ quyền lợi chính đáng của công dân, giúp quá trình khiếu kiện diễn ra trong khuôn khổ pháp luật, tránh tình trạng lợi dụng khiếu nại để gây rối trật tự công cộng.

Nghị định 75/2012/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 20/11/2012, thay thế các quy định trước đây tại Nghị định 136/2006/NĐ-CP.