Ngày 20/09/2017, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 108/2017/NĐ-CP về quản lý phân bón. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong việc lập lại trật tự thị trường phân bón vốn đang có nhiều diễn biến phức tạp. Một trong những nội dung trọng tâm được dư luận và cộng đồng doanh nghiệp đặc biệt quan tâm chính là các điều kiện bắt buộc để được phép buôn bán mặt hàng này.

04 điều kiện bắt buộc để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán

Theo quy định mới nhất tại Nghị định 108/2017/NĐ-CP, phân bón là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán phân bón, các tổ chức và cá nhân phải đáp ứng đầy đủ 04 nhóm tiêu chuẩn sau đây:

• Thứ nhất, về tư cách pháp nhân: Tổ chức, cá nhân phải được đăng ký hoặc thành lập theo đúng quy định của pháp luật hiện hành (có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh).
• Thứ hai, về cửa hàng kinh doanh: Phải có địa điểm cửa hàng buôn bán phân bón cố định. Tại cửa hàng, bắt buộc phải có biển hiệu rõ ràng, có sổ ghi chép việc mua bán, và đặc biệt là phải có bảng niêm yết giá bán công khai để người dân dễ dàng theo dõi.
• Thứ ba, về kho chứa và bảo quản: Phải có khu vực chứa phân bón riêng biệt, đảm bảo các điều kiện về kệ hoặc bao lót để xếp đặt hàng hóa, tránh tình trạng phân bón tiếp xúc trực tiếp với nền đất hoặc gây ô nhiễm môi trường xung quanh.
• Thứ tư, về trình độ chuyên môn: Đây là điểm mới đáng chú ý. Người trực tiếp bán phân bón phải có Giấy chứng nhận bồi dưỡng chuyên môn về phân bón. Tuy nhiên, pháp luật cũng mở ra cơ chế thông thoáng cho những người đã có trình độ từ trung cấp trở lên thuộc các chuyên ngành: Trồng trọt, bảo vệ thực vật, nông hóa thổ nhưỡng, nông học, hóa học, sinh học thì không bắt buộc phải có giấy chứng nhận bồi dưỡng này.

Quy định đối với cơ sở không có cửa hàng cố định

Trong thực tế, có nhiều đơn vị kinh doanh phân bón theo hình thức phân phối trực tiếp mà không qua cửa hàng bán lẻ. Đối với trường hợp này, Nghị định 108/2017/NĐ-CP cũng quy định rõ:

"Trường hợp cơ sở buôn bán phân bón không có cửa hàng phải có đăng ký doanh nghiệp; có địa điểm giao dịch cố định, hợp pháp; có sổ ghi chép việc mua, bán phân bón và người trực tiếp bán phân bón cũng phải đáp ứng yêu cầu về chuyên môn."

Quy định này nhằm đảm bảo mọi hoạt động lưu thông phân bón trên thị trường đều có sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước, tránh tình trạng kinh doanh "chui" hoặc hàng giả, hàng kém chất lượng len lỏi vào đồng ruộng.

Lộ trình chuyển tiếp 36 tháng cho các cơ sở đang hoạt động

Để tạo điều kiện cho các cơ sở kinh doanh đang hoạt động có thời gian chuẩn bị và hoàn thiện các thủ tục, Chính phủ đã đưa ra lộ trình chuyển tiếp rất cụ thể. Theo đó, các tổ chức, cá nhân đang hoạt động buôn bán phân bón trước ngày 20/09/2017 sẽ có thời hạn 36 tháng (kể từ ngày Nghị định có hiệu lực) để hoàn tất việc cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện buôn bán phân bón.

Bên cạnh đó, Nghị định cũng nhấn mạnh mỗi tổ chức, cá nhân chỉ được đứng tên đăng ký công nhận 01 tên phân bón cho mỗi công thức thành phần, hàm lượng dinh dưỡng. Điều này giúp hạn chế tình trạng một loại phân bón nhưng có quá nhiều tên gọi gây nhầm lẫn cho người nông dân.

Việc ban hành Nghị định 108/2017/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của người nông dân trước vấn nạn phân bón giả đang nhức nhối hiện nay.