Việc đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông bằng xe mô tô, xe gắn máy không chỉ là một quy định bắt buộc của pháp luật mà còn là biện pháp quan trọng nhất để bảo vệ vùng đầu, giảm thiểu nguy cơ chấn thương sọ não trong trường hợp xảy ra va chạm. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn nhiều người chủ quan hoặc chưa nắm rõ mức xử phạt hiện hành. Tính đến thời điểm tháng 08/2021, các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ vẫn đang được áp dụng theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP.

1. Những đối tượng nào bắt buộc phải đội mũ bảo hiểm?

Theo quy định tại Luật Giao thông đường bộ 2008, việc đội mũ bảo hiểm là nghĩa vụ của cả người cầm lái và người ngồi sau. Cụ thể:

• Tại khoản 2 Điều 30 quy định: "Người điều khiển, người ngồi trên xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy phải đội mũ bảo hiểm có cài quai đúng quy cách."
• Tại khoản 2 Điều 31 cũng nhấn mạnh: "Người điều khiển, người ngồi trên xe đạp máy phải đội mũ bảo hiểm có cài quai đúng quy cách."

Như vậy, bất kể bạn là người lái xe hay người được chở, dù đi xe máy xăng hay xe đạp điện, việc đội mũ bảo hiểm và cài quai đúng quy cách là yêu cầu tiên quyết khi lưu thông trên đường.

2. Mức phạt lỗi không đội mũ bảo hiểm năm 2021

Căn cứ vào Nghị định 100/2019/NĐ-CP, mức phạt đối với hành vi không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ nhưng không cài quai đúng quy cách được quy định như sau:

Đối với người điều khiển xe (người cầm lái)

Người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự xe mô tô và các loại xe tương tự xe gắn máy sẽ bị phạt tiền từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng đối với các hành vi:

• Bản thân người điều khiển không đội "mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy" hoặc đội "mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy" không cài quai đúng quy cách khi điều khiển xe tham gia giao thông trên đường bộ (theo điểm i khoản 2 Điều 6).
• Chở người ngồi trên xe không đội "mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy" hoặc đội "mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy" không cài quai đúng quy cách (theo điểm k khoản 2 Điều 6).

Đối với người ngồi sau xe

Người được chở trên xe mô tô, xe gắn máy (kể cả xe máy điện), các loại xe tương tự xe mô tô, các loại xe tương tự xe gắn máy, xe đạp máy (kể cả xe đạp điện) cũng sẽ bị phạt tiền từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng nếu không đội mũ bảo hiểm hoặc đội mũ không cài quai đúng quy cách (theo khoản 3 Điều 11).

Lưu ý đặc biệt: Nếu cả người lái và người ngồi sau đều không đội mũ bảo hiểm, thì người lái sẽ bị phạt tổng cộng từ 400.000 - 600.000 đồng (lỗi cho bản thân và lỗi chở người không đội mũ), đồng thời người ngồi sau cũng bị phạt riêng từ 200.000 - 300.000 đồng.

3. Những trường hợp ngoại lệ không bị xử phạt

Mặc dù quy định rất nghiêm ngặt, nhưng pháp luật vẫn dành ra 03 trường hợp ngoại lệ mà người điều khiển xe chở người ngồi sau không đội mũ bảo hiểm sẽ không bị xử phạt, bao gồm:

1. Chở người bệnh đi cấp cứu;
2. Chở trẻ em dưới 06 tuổi;
3. Áp giải người có hành vi vi phạm pháp luật.

Ngoài 03 trường hợp nêu trên, mọi hành vi không đội mũ bảo hiểm cho người ngồi sau đều bị coi là vi phạm và sẽ bị xử lý theo quy định.

4. Đội mũ bảo hiểm thời trang, mũ lưỡi trai có bị phạt không?

Đây là thắc mắc của rất nhiều người. Theo quy chuẩn kỹ thuật, mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy phải có cấu tạo đủ 03 bộ phận: vỏ mũ, đệm hấp thụ xung động (xốp mũ) và quai đeo. Các loại mũ thời trang, mũ nhựa mỏng không có lớp xốp bảo vệ hoặc không đạt chuẩn chất lượng sẽ bị coi là không đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông và vẫn bị xử phạt như bình thường.

Bên cạnh đó, hành vi đội mũ nhưng không cài quai hoặc cài quai lỏng lẻo không đúng quy cách cũng bị xử phạt tương đương với lỗi không đội mũ. Mục đích của quy định này là đảm bảo mũ không bị văng ra khỏi đầu khi có sự cố xảy ra.

5. Lời khuyên pháp lý

Trong bối cảnh tình hình giao thông diễn biến phức tạp, việc chấp hành nghiêm chỉnh quy định đội mũ bảo hiểm không chỉ giúp bạn tránh được những khoản tiền phạt không đáng có mà quan trọng hơn hết là bảo vệ an toàn cho chính bản thân và gia đình. Hãy lựa chọn những loại mũ bảo hiểm đạt chuẩn, có tem kiểm định chất lượng và luôn nhớ cài quai đúng cách trước khi nổ máy xe.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến các quy định xử phạt vi phạm giao thông hoặc cần tư vấn pháp lý chuyên sâu, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi để được hỗ trợ kịp thời.