Trong nền kinh tế thị trường, nhãn hiệu không chỉ là dấu hiệu nhận diện mà còn là tài sản vô giá của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nhiều chủ sở hữu vẫn lầm tưởng rằng một khi đã được cấp văn bằng bảo hộ thì quyền sở hữu sẽ kéo dài mãi mãi. Thực tế, theo quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022, văn bằng bảo hộ nhãn hiệu có thể bị chấm dứt hoặc hủy bỏ hiệu lực trong nhiều trường hợp cụ thể.

Những "cái bẫy" khiến nhãn hiệu bị chấm dứt hiệu lực

Chấm dứt hiệu lực là việc văn bằng bảo hộ đang có giá trị nhưng phát sinh các sự kiện pháp lý khiến quyền sở hữu không còn được duy trì. Theo Điều 95 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022, các trường hợp phổ biến bao gồm:

Quên nộp lệ phí gia hạn - Lỗi phổ biến nhất

Văn bằng bảo hộ nhãn hiệu có hiệu lực 10 năm kể từ ngày nộp đơn. Để duy trì, chủ sở hữu phải nộp lệ phí gia hạn trong vòng 06 tháng trước khi hết hạn. Nếu quá thời hạn này (kể cả thời gian ân hạn 06 tháng sau đó), văn bằng sẽ tự động chấm dứt hiệu lực. Đây là lỗi sơ đẳng nhưng lại khiến nhiều doanh nghiệp mất đi thương hiệu đã dày công xây dựng.

Nhãn hiệu "ngủ quên" quá 5 năm

Pháp luật quy định nhãn hiệu phải được sử dụng thực tế trên thị trường. Nếu nhãn hiệu không được chủ sở hữu hoặc người được phép sử dụng trong thời hạn 05 năm liên tục mà không có lý do chính đáng, bất kỳ bên thứ ba nào cũng có quyền yêu cầu chấm dứt hiệu lực văn bằng đó.

Hủy bỏ hiệu lực: Khi nhãn hiệu "sinh ra" đã không hợp lệ

Khác với chấm dứt, hủy bỏ hiệu lực thường liên quan đến những sai sót ngay từ thời điểm đăng ký. Điều 96 Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022 quy định văn bằng bị hủy bỏ nếu:

• Người nộp đơn có dụng ý xấu: Đây là điểm mới quan trọng nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ nhãn hiệu hoặc đăng ký nhằm mục đích cạnh tranh không lành mạnh.
• Không đáp ứng điều kiện bảo hộ: Tại thời điểm cấp văn bằng, đối tượng đăng ký không có khả năng phân biệt hoặc trùng/tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác đã được bảo hộ trước đó.
• Người nộp đơn không có quyền đăng ký: Trường hợp nhãn hiệu được tạo ra do thuê mướn hoặc thực hiện nhiệm vụ nhưng người nộp đơn không được sự đồng ý của chủ sở hữu thực sự.

Quy trình và thủ tục thực hiện theo quy định mới nhất

Để thực hiện việc chấm dứt hoặc hủy bỏ hiệu lực, các tổ chức, cá nhân cần tuân thủ quy trình tại Điều 32 Nghị định 65/2023/NĐ-CP.

Hồ sơ cần chuẩn bị

Chủ sở hữu hoặc bên thứ ba cần nộp 01 bộ hồ sơ tới Cục Sở hữu trí tuệ, bao gồm:

• Tờ khai yêu cầu chấm dứt/hủy bỏ hiệu lực (theo mẫu);
• Chứng cứ chứng minh lý do yêu cầu (ví dụ: bằng chứng về việc không sử dụng nhãn hiệu);
• Bản giải trình lý do yêu cầu;
• Chứng từ nộp phí, lệ phí theo quy định.

Thời hạn giải quyết

Theo quy định tại Điều 31 và Điều 32 của Nghị định này, thời hạn xử lý đơn yêu cầu thường kéo dài từ 03 đến 06 tháng tùy thuộc vào việc có ý kiến phản đối của chủ văn bằng hay không. Quyết định cuối cùng sẽ được ghi nhận vào Sổ đăng ký quốc gia về sở hữu công nghiệp và công bố trên Công báo Sở hữu công nghiệp.

Việc chủ động rà soát tình trạng pháp lý của nhãn hiệu và nắm vững các quy định về gia hạn là cách tốt nhất để doanh nghiệp bảo vệ tài sản trí tuệ của mình trước những rủi ro pháp lý không đáng có.