Trong hoạt động xuất nhập khẩu, việc đăng ký tờ khai hải quan là bước khởi đầu bắt buộc. Tuy nhiên, không ít trường hợp do sai sót thông tin, thay đổi kế hoạch kinh doanh hoặc sự cố hệ thống, doanh nghiệp buộc phải thực hiện thủ tục hủy tờ khai. Nếu không nắm vững quy định tại Thông tư 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC), doanh nghiệp rất dễ rơi vào tình trạng bị treo tờ khai hoặc bị xử phạt hành chính.

Khi nào doanh nghiệp được phép chủ động hủy tờ khai hải quan?

Theo quy định tại Điều 22 Thông tư 38/2015/TT-BTC, doanh nghiệp có quyền đề nghị hủy tờ khai trong các tình huống thực tế sau:

• Hàng hóa đưa trở lại nội địa: Tờ khai xuất khẩu đã hoàn thành thủ tục, hàng đã vào khu vực giám sát nhưng doanh nghiệp muốn đưa về để sửa chữa, tái chế.
• Hủy giao dịch xuất nhập khẩu tại chỗ: Tờ khai đã thông quan nhưng các bên đối tác quyết định chấm dứt giao dịch.
• Thực tế không xuất khẩu: Tờ khai đã thông quan nhưng vì lý do khách quan, hàng hóa không được xuất đi.
• Sự cố hệ thống VNACCS: Tờ khai đã đăng ký nhưng chưa thông quan do lỗi mạng, doanh nghiệp phải dùng tờ khai giấy thay thế.
• Khai sai thông tin không được bổ sung: Các lỗi khai sai thuộc danh mục không được phép khai bổ sung theo quy định tại Phụ lục I ban hành kèm theo Thông tư 39/2018/TT-BTC.

Quy trình thực hiện thủ tục hủy tờ khai hải quan điện tử

Hiện nay, hầu hết các thủ tục đều được thực hiện qua môi trường số. Doanh nghiệp cần tuân thủ các bước sau:

Bước 1: Khai báo thông tin đề nghị. Doanh nghiệp gửi thông tin qua hệ thống VNACCS theo Mẫu số 06 Phụ lục I. Ngoài ra, Cổng thông tin Dịch vụ công trực tuyến của Hải quan Việt Nam cũng là một kênh tiếp nhận hiệu quả.

Bước 2: Cung cấp chứng từ chứng minh. Đối với các trường hợp hàng không xuất khẩu, doanh nghiệp phải gửi kèm các văn bản chứng minh thực tế hàng hóa vẫn còn trong nội địa hoặc chưa thực hiện hoàn thuế.

Bước 3: Phê duyệt từ cơ quan Hải quan. Trong thời hạn 08 giờ làm việc kể từ khi nhận đủ thông tin, Chi cục Hải quan nơi đăng ký sẽ phản hồi kết quả. Nếu chấp nhận, tờ khai sẽ được chuyển trạng thái "Hủy" trên hệ thống.

Cảnh báo: 6 trường hợp cơ quan Hải quan sẽ tự động hủy tờ khai

Không chỉ doanh nghiệp mới có quyền hủy, cơ quan Hải quan sẽ chủ động thực hiện việc này nếu doanh nghiệp vi phạm thời hạn hoặc quy định chuyên ngành:

1. Quá 15 ngày kể từ ngày đăng ký tờ khai nhập khẩu mà hàng vẫn chưa đến cửa khẩu.
2. Quá 15 ngày đối với tờ khai xuất khẩu (luồng Xanh) nhưng hàng chưa đưa vào khu vực giám sát.
3. Quá 15 ngày đối với tờ khai xuất khẩu phải kiểm tra hồ sơ (luồng Vàng) nhưng doanh nghiệp chưa nộp hồ sơ.
4. Quá 15 ngày đối với tờ khai phải kiểm tra thực tế (luồng Đỏ) nhưng doanh nghiệp chưa xuất trình hàng hóa.
5. Hàng hóa thuộc diện phải có giấy phép nhưng doanh nghiệp không xuất trình được tại thời điểm đăng ký.
6. Hàng hóa không đáp ứng quy định kiểm tra chuyên ngành và bị buộc tái xuất hoặc tiêu hủy.

Lời khuyên từ chuyên gia: Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý mốc thời gian 15 ngày. Việc để tờ khai bị hủy tự động không chỉ gây gián đoạn chuỗi cung ứng mà còn có thể ảnh hưởng đến điểm đánh giá tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp trên hệ thống quản lý rủi ro của Hải quan.