Trong xu thế hội nhập quốc tế, việc chuẩn bị hành trang cho con trẻ đi du lịch, thăm thân hay học tập tại nước ngoài ngày càng trở nên phổ biến. Một trong những giấy tờ quan trọng nhất chính là hộ chiếu. Tuy nhiên, thủ tục làm hộ chiếu cho trẻ em có nhiều điểm khác biệt so với người lớn mà không phải bậc phụ huynh nào cũng nắm rõ. Bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn chi tiết quy trình này theo đúng quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 07/2022.

1. Trẻ em có bắt buộc phải làm hộ chiếu khi đi nước ngoài không?

Theo quy định tại Điều 33 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019, mọi công dân Việt Nam khi xuất cảnh đều phải có giấy tờ xuất nhập cảnh nguyên vẹn và còn hạn sử dụng. Quy định này áp dụng chung cho mọi lứa tuổi, không phân biệt người lớn hay trẻ em.

Cụ thể, trẻ em khi ra nước ngoài bắt buộc phải có hộ chiếu (hoặc giấy thông hành trong một số trường hợp đặc biệt) và thị thực (visa) của nước đến, trừ trường hợp được miễn thị thực. Đặc biệt, đối với người chưa đủ 14 tuổi, pháp luật quy định khi xuất cảnh phải có người đại diện hợp pháp đi cùng để đảm bảo an toàn và quyền lợi cho trẻ.

2. Hồ sơ làm hộ chiếu cho trẻ em cần chuẩn bị những gì?

Căn cứ vào Điều 15 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019 và hướng dẫn tại Thông tư 73/2021/TT-BCA, hồ sơ cấp hộ chiếu cho trẻ em dưới 14 tuổi bao gồm:

• Tờ khai đề nghị cấp hộ chiếu (Mẫu TK01): Tờ khai này phải do cha, mẹ hoặc người giám hộ khai và ký thay. Lưu ý, tờ khai phải có xác nhận của Công an xã, phường, thị trấn nơi trẻ thường trú hoặc tạm trú và được đóng dấu giáp lai lên ảnh.
• Ảnh thẻ: 02 ảnh mới chụp, cỡ 4cm x 6cm, mặt nhìn thẳng, đầu để trần, không đeo kính màu, phông nền trắng. Trường hợp trẻ dưới 9 tuổi đề nghị cấp chung hộ chiếu với cha hoặc mẹ thì nộp 02 ảnh cỡ 3cm x 4cm.
• Giấy khai sinh: 01 bản sao hoặc bản chụp có chứng thực. Nếu không có chứng thực thì phải xuất trình bản chính để cán bộ tiếp nhận đối chiếu.
• Giấy tờ chứng minh quyền giám hộ: Trong trường hợp người nộp hồ sơ là người giám hộ (không phải cha mẹ đẻ), cần có bản sao chứng thực giấy tờ chứng minh quyền giám hộ hợp pháp.

3. Quy trình thực hiện thủ tục cấp hộ chiếu cho trẻ em

Quy trình làm hộ chiếu cho trẻ em năm 2022 được thực hiện qua các bước sau:

Bước 1: Kê khai thông tin
Cha mẹ tải mẫu tờ khai TK01, điền đầy đủ thông tin của trẻ và thông tin của người đại diện. Dán ảnh của trẻ vào vị trí quy định.

Bước 2: Xin xác nhận của cơ quan Công an
Mang tờ khai đến Công an xã, phường, thị trấn nơi trẻ đang cư trú để xin xác nhận và đóng dấu giáp lai ảnh. Đây là bước bắt buộc đối với trẻ em dưới 14 tuổi chưa có Căn cước công dân.

Bước 3: Nộp hồ sơ và lệ phí
Người đại diện mang hồ sơ đã chuẩn bị đến nộp tại Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an cấp tỉnh nơi cư trú. Tại đây, cán bộ sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và thu lệ phí.

Theo Thông tư 25/2021/TT-BTC, lệ phí cấp mới hộ chiếu là 200.000 đồng/lần. Nếu cấp lại do bị mất hoặc hư hỏng là 400.000 đồng/lần.

Bước 4: Nhận kết quả
Thời gian giải quyết hồ sơ là không quá 08 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ. Cha mẹ có thể chọn nhận trực tiếp hoặc đăng ký nhận qua dịch vụ bưu chính công ích.

4. Thời hạn của hộ chiếu trẻ em và những lưu ý đặc biệt

Một điểm cực kỳ quan trọng mà cha mẹ cần lưu ý là thời hạn sử dụng của hộ chiếu trẻ em. Theo khoản 2 Điều 7 Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam 2019:

Hộ chiếu phổ thông cấp cho người chưa đủ 14 tuổi có thời hạn 05 năm và không được gia hạn.

Điều này khác với hộ chiếu của người từ đủ 14 tuổi trở lên (có thời hạn 10 năm). Khi hộ chiếu hết hạn, cha mẹ phải làm thủ tục cấp mới hoàn toàn cho trẻ.

Một số lưu ý khác:

• Sự hiện diện của trẻ: Khi làm thủ tục, trẻ em dưới 14 tuổi không nhất thiết phải có mặt tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh. Cha mẹ hoặc người giám hộ có thể đi nộp thay.
• Hộ chiếu gắn chip: Từ tháng 7/2022, Việt Nam bắt đầu triển khai mẫu hộ chiếu mới. Cha mẹ nên cập nhật thông tin tại nơi nộp hồ sơ để biết con mình sẽ được cấp mẫu hộ chiếu nào.
• Thủ tục online: Hiện nay, việc làm hộ chiếu online chỉ áp dụng cho người từ đủ 14 tuổi trở lên có Căn cước công dân gắn chip. Đối với trẻ em dưới 14 tuổi, thủ tục vẫn phải thực hiện trực tiếp tại cơ quan Công an.

Việc nắm vững các quy định về thủ tục làm hộ chiếu cho trẻ em sẽ giúp cha mẹ tiết kiệm thời gian và công sức, đảm bảo kế hoạch xuất ngoại của gia đình diễn ra suôn sẻ. Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về hồ sơ hoặc quy trình thực hiện, quý khách nên liên hệ trực tiếp với cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để được hướng dẫn chính xác nhất.