Trong bối cảnh nền kinh tế đang dần phục hồi và thu hút mạnh mẽ các dòng vốn mới, việc nắm vững các chính sách ưu đãi là chìa khóa để doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực. Kể từ khi Luật Đầu tư 2020 chính thức có hiệu lực, hệ thống quy định về ưu đãi đầu tư đã có nhiều thay đổi quan trọng, đòi hỏi nhà đầu tư phải chủ động hơn trong việc xác định và thực hiện quyền lợi của mình.

Quy trình 3 bước thực hiện thủ tục áp dụng ưu đãi đầu tư

Theo quy định tại Điều 17 Luật Đầu tư 2020 và hướng dẫn chi tiết tại Điều 23 Nghị định 31/2021/NĐ-CP, thủ tục này không còn mang tính chất "xin - cho" mà dựa trên cơ chế tự xác định và tự chịu trách nhiệm của nhà đầu tư.

Bước 1: Xác định căn cứ và điều kiện hưởng ưu đãi

Đây là bước quan trọng nhất để đặt nền móng cho việc hưởng ưu đãi. Nhà đầu tư cần đối chiếu dự án của mình với các danh mục ngành nghề hoặc địa bàn ưu đãi đầu tư. Cụ thể:

• Đối với dự án có giấy tờ pháp lý: Nhà đầu tư căn cứ vào nội dung ghi trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Quyết định chủ trương đầu tư hoặc các loại giấy chứng nhận chuyên ngành (như Doanh nghiệp công nghệ cao, Doanh nghiệp nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao...) để xác định mức ưu đãi.
• Đối với dự án không thuộc diện cấp giấy chứng nhận: Nhà đầu tư tự đối chiếu với các quy định tại Luật Đầu tư 2020 để xác định mình có thuộc đối tượng hưởng ưu đãi hay không.

Các khu công nghiệp hiện đại là đối tượng trọng điểm của chính sách ưu đãi đầu tư (ảnh minh họa)

Bước 2: Chuẩn bị và nộp hồ sơ áp dụng ưu đãi

Sau khi đã xác định được căn cứ, nhà đầu tư tiến hành nộp hồ sơ tại các cơ quan quản lý trực tiếp như cơ quan thuế (đối với ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp), cơ quan hải quan (đối với ưu đãi thuế nhập khẩu) hoặc cơ quan tài chính địa phương (đối với ưu đãi tiền thuê đất).

Hồ sơ thông thường bao gồm văn bản đề nghị áp dụng ưu đãi đầu tư và bản sao các giấy tờ chứng minh điều kiện hưởng ưu đãi đã xác định ở Bước 1.

Bước 3: Cơ quan nhà nước thực hiện áp dụng ưu đãi

Cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ và đối chiếu với các điều kiện thực tế của dự án. Nếu đáp ứng đầy đủ, nhà đầu tư sẽ được hưởng các mức ưu đãi về thuế, đất đai hoặc các hỗ trợ khác theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.

Trích dẫn Điều 17 Luật Đầu tư 2020:
"1. Nhà đầu tư tự xác định ưu đãi đầu tư và thực hiện thủ tục hưởng ưu đãi đầu tư tại cơ quan thuế, cơ quan tài chính, cơ quan hải quan và cơ quan có thẩm quyền khác tương ứng với từng loại ưu đãi đầu tư."

Các trường hợp điều chỉnh và lưu ý quan trọng

Trong quá trình triển khai dự án, không phải lúc nào mức ưu đãi cũng giữ nguyên. Theo Điều 22 Nghị định 31/2021/NĐ-CP, có hai trường hợp chính dẫn đến việc điều chỉnh ưu đãi:

1. Dự án đáp ứng thêm các điều kiện mới để hưởng mức ưu đãi cao hơn.
2. Dự án phát sinh các yếu tố để được hưởng thêm các hình thức ưu đãi mới mà trước đó chưa có.

Lưu ý đặc biệt: Nếu dự án có khoảng thời gian không đáp ứng đủ điều kiện hưởng ưu đãi, nhà đầu tư sẽ không được hưởng ưu đãi cho riêng khoảng thời gian đó. Điều này đòi hỏi doanh nghiệp phải duy trì sự tuân thủ pháp luật liên tục trong suốt vòng đời dự án.

Ngoài ra, các tổ chức kinh tế mới thành lập từ việc chia, tách, sáp nhập hoặc chuyển nhượng dự án vẫn được quyền kế thừa các ưu đãi đầu tư từ dự án gốc, giúp đảm bảo tính liên tục và ổn định cho môi trường đầu tư.

Hy vọng những hướng dẫn trên sẽ giúp quý nhà đầu tư thực hiện thủ tục một cách thuận lợi và chính xác nhất trong năm 2021 này.