Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là loại thuế gián thu tính trên giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất, lưu thông đến tiêu dùng. Đối với các kế toán viên và chủ doanh nghiệp, việc nắm vững cách tính thuế không chỉ giúp tuân thủ đúng quy định pháp luật mà còn tối ưu hóa dòng tiền cho đơn vị. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết bối cảnh quy định thuế GTGT áp dụng cho năm 2019.

Kế toán doanh nghiệp cần nắm vững các phương pháp tính thuế GTGT để thực hiện đúng quy định (ảnh minh họa)

1. Phương pháp khấu trừ thuế giá trị gia tăng

Đây là phương pháp phổ biến nhất, áp dụng cho các doanh nghiệp thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ theo quy định.

Đối tượng áp dụng

Theo quy định tại Thông tư 219/2013/TT-BTC và được sửa đổi bởi Thông tư 93/2017/TT-BTC, phương pháp khấu trừ áp dụng đối với cơ sở kinh doanh có doanh thu hàng năm từ bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ từ 01 tỷ đồng trở lên.

Lưu ý quan trọng: Kể từ khi Thông tư 93/2017/TT-BTC có hiệu lực, doanh nghiệp không còn phải nộp mẫu 06/GTGT để đăng ký phương pháp tính thuế. Việc xác định phương pháp tính thuế sẽ căn cứ vào hồ sơ khai thuế GTGT mà doanh nghiệp gửi đến cơ quan thuế.

Công thức xác định số thuế phải nộp

Số thuế GTGT phải nộp được xác định theo công thức sau:

Số thuế GTGT phải nộp = Số thuế GTGT đầu ra - Số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

• Thuế GTGT đầu ra: Là tổng số thuế GTGT của hàng hóa, dịch vụ bán ra ghi trên hóa đơn GTGT.
• Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ: Là tổng số thuế GTGT ghi trên hóa đơn GTGT mua hàng hóa, dịch vụ (bao gồm cả tài sản cố định) dùng cho sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT.

Việc lưu trữ hóa đơn GTGT đầu vào cẩn thận là điều kiện tiên quyết để được khấu trừ thuế (ảnh minh họa)

2. Phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng

Phương pháp này thường áp dụng cho các hộ kinh doanh cá thể hoặc các doanh nghiệp có quy mô nhỏ, không thực hiện đầy đủ chế độ kế toán.

Đối tượng áp dụng

Căn cứ khoản 2 Điều 13 Thông tư 219/2013/TT-BTC, các đối tượng sau áp dụng phương pháp trực tiếp:

• Doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu hàng năm dưới 01 tỷ đồng (trừ trường hợp tự nguyện đăng ký khấu trừ).
• Hộ, cá nhân kinh doanh.
• Tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam không theo Luật Đầu tư.

Công thức tính thuế trên doanh thu

Số thuế GTGT phải nộp = Tỷ lệ % x Doanh thu

Trong đó, tỷ lệ % được quy định cụ thể cho từng nhóm ngành nghề:

• Phân phối, cung cấp hàng hóa: 1%
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 5%
• Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa; xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 3%
• Hoạt động kinh doanh khác: 2%

3. Trường hợp đặc biệt: Mua bán, chế tác vàng bạc, đá quý

Đối với hoạt động này, số thuế GTGT phải nộp được tính trực tiếp trên phần giá trị tăng thêm của hàng hóa chứ không tính trên tổng doanh thu.

Số thuế GTGT phải nộp = Giá trị gia tăng x Thuế suất thuế GTGT (thường là 10%)

Trong đó:

Giá trị gia tăng = Giá thanh toán bán ra - Giá thanh toán mua vào tương ứng

Lời khuyên pháp lý cho doanh nghiệp năm 2019

Doanh nghiệp cần lưu ý bối cảnh năm 2019 là giai đoạn đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính thuế. Việc bãi bỏ mẫu 06/GTGT theo Thông tư 93/2017/TT-BTC giúp doanh nghiệp linh hoạt hơn trong việc lựa chọn phương pháp tính thuế có lợi nhất cho mình. Tuy nhiên, cần đảm bảo hệ thống sổ sách kế toán minh bạch để tránh bị truy thu hoặc xử phạt khi cơ quan thuế thanh kiểm tra.

Nếu quý doanh nghiệp còn thắc mắc về cách áp dụng thuế suất hoặc điều kiện khấu trừ cho các mặt hàng đặc thù, hãy tham khảo thêm các quy định tại Luật Thuế giá trị gia tăng 2008 và các văn bản hướng dẫn thi hành.