Tờ khai trị giá hải quan mẫu số 02 là gì?

Trong hoạt động xuất nhập khẩu năm 2019, việc xác định trị giá hải quan là một trong những khâu quan trọng nhất để tính thuế. Theo quy định tại Thông tư 39/2015/TT-BTC, khi doanh nghiệp không thể xác định trị giá theo phương pháp trị giá giao dịch (phương pháp 1), họ bắt buộc phải sử dụng các phương pháp xác định trị giá thay thế và kê khai vào Tờ khai trị giá hải quan mẫu số 02 (HQ/2015-TG2).

Khi nào doanh nghiệp phải sử dụng mẫu số 02?

Thông thường, trị giá hải quan được xác định dựa trên giá thực tế thanh toán. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp như hàng hóa nhập khẩu giống hệt, tương tự không có giá giao dịch trực tiếp, hoặc doanh nghiệp có mối quan hệ đặc biệt ảnh hưởng đến giá, cơ quan hải quan sẽ yêu cầu áp dụng các phương pháp từ 2 đến 6. Cụ thể:

• Phương pháp 2 & 3: Trị giá giao dịch của hàng hóa nhập khẩu giống hệt hoặc tương tự.
• Phương pháp 4: Phương pháp trị giá khấu trừ.
• Phương pháp 5: Phương pháp trị giá tính toán.
• Phương pháp 6: Phương pháp suy luận.

Việc lựa chọn phương pháp phải tuân thủ nghiêm ngặt trình tự quy định tại Điều 6 Thông tư 39/2015/TT-BTC.

Hướng dẫn chi tiết cách kê khai các tiêu thức quan trọng

Tiêu thức I: Lý do không áp dụng phương pháp trước đó

Đây là phần doanh nghiệp phải giải trình rõ ràng tại sao không thể áp dụng phương pháp trị giá giao dịch hoặc các phương pháp xếp trên. Ví dụ: "Không tìm được dữ liệu về hàng hóa giống hệt trong cùng thời điểm xuất khẩu".

Tiêu thức II & III: Thông tin hàng hóa và dữ liệu so sánh

Doanh nghiệp cần ghi rõ tên hàng, quy cách, phẩm chất theo hợp đồng. Đặc biệt, nếu dùng phương pháp 2 hoặc 3, phải dẫn chiếu chính xác số tờ khai của lô hàng giống hệt/tương tự đã được thông quan trước đó.

Tiêu thức IV: Xác định trị giá và giải trình các khoản điều chỉnh

Đây là phần phức tạp nhất. Doanh nghiệp phải liệt kê các khoản điều chỉnh tăng hoặc giảm như chi phí vận tải, bảo hiểm, phí bản quyền... theo quy định tại Điều 13 và Điều 15 Thông tư 39/2015/TT-BTC.

"Người khai hải quan tự kê khai, tự xác định trị giá hải quan theo các nguyên tắc và phương pháp xác định trị giá hải quan quy định tại Luật Hải quan, Nghị định số 08/2015/NĐ-CP và Thông tư này."

Những lưu ý để tránh rủi ro pháp lý

Việc kê khai sai trị giá hải quan có thể dẫn đến việc bị ấn định thuế và xử phạt vi phạm hành chính. Doanh nghiệp cần lưu ý:

• Tính trung thực: Cam đoan và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung khai báo tại Tiêu thức V.
• Chứng từ đi kèm: Phải chuẩn bị đầy đủ hóa đơn, hợp đồng vận chuyển, chứng từ thanh toán để đối chiếu khi có yêu cầu kiểm tra sau thông quan.
• Tỷ giá ngoại tệ: Sử dụng đúng tỷ giá tại thời điểm đăng ký tờ khai theo quy định.

Hy vọng hướng dẫn trên sẽ giúp các doanh nghiệp tư nhân và các tổ chức kinh tế thực hiện đúng quy định về tờ khai trị giá hải quan mẫu số 02 trong năm 2019.