Chế độ thai sản là một trong những chính sách an sinh xã hội nhân văn nhất, giúp người lao động yên tâm về mặt tài chính trong giai đoạn sinh con và nuôi con nhỏ. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều người lao động vẫn lúng túng khi chuẩn bị hồ sơ, dẫn đến việc bị trả lại hoặc chậm chi trả trợ cấp. Đặc biệt, trong bối cảnh các thủ tục hành chính đang được đơn giản hóa mạnh mẽ vào năm 2023, việc cập nhật đúng danh mục giấy tờ là chìa khóa để bạn nhận được quyền lợi nhanh nhất.

Người lao động cần chuẩn bị kỹ hồ sơ để hưởng quyền lợi thai sản (ảnh minh họa)

1. Lao động nữ sinh con cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Căn cứ theo quy định tại Quyết định 166/QĐ-BHXH năm 2019 và Quyết định 222/QĐ-BHXH năm 2021, hồ sơ hưởng chế độ thai sản đối với lao động nữ sinh con bao gồm:

• Bản sao Giấy khai sinh hoặc Trích lục khai sinh hoặc Bản sao Giấy chứng sinh của con.
• Trường hợp con chết sau khi sinh: Bản sao Giấy chứng tử hoặc Trích lục khai tử hoặc Giấy báo tử của con; trường hợp con chết ngay sau khi sinh mà chưa được cấp Giấy chứng sinh thì thay bằng trích sao hồ sơ bệnh án hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án của mẹ hoặc phiếu phẫu thuật.
• Trường hợp mẹ chết sau khi sinh con: Ngoài giấy tờ của con, cần có thêm bản sao Giấy chứng tử hoặc Trích lục khai tử của mẹ.

Trường hợp lao động nữ phải nghỉ việc để dưỡng thai

Nếu trong quá trình mang thai, bạn được bác sĩ chỉ định phải nghỉ việc để dưỡng thai, hồ sơ cần bổ sung thêm một trong các giấy tờ sau để chứng minh điều kiện hưởng chế độ:

"Bản sao Giấy ra viện hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án (đối với điều trị nội trú); Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội (đối với điều trị ngoại trú); hoặc Biên bản giám định y khoa trong trường hợp phải giám định."

Cán bộ Bảo hiểm xã hội hướng dẫn người dân làm thủ tục tại quầy (ảnh minh họa)

2. Hồ sơ đối với các trường hợp thai sản khác (Khám thai, sẩy thai, nạo hút)

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2014, người lao động khi đi khám thai, sẩy thai, nạo, hút thai, thai chết lưu hoặc phá thai bệnh lý; người thực hiện các biện pháp tránh thai cũng được hưởng trợ cấp. Hồ sơ gồm:

• Nếu điều trị nội trú: Bản sao Giấy ra viện của người lao động; trường hợp chuyển tuyến khám bệnh, chữa bệnh trong quá trình điều trị nội trú thì có thêm bản sao Giấy chuyển tuyến hoặc Giấy chuyển viện.
• Nếu điều trị ngoại trú: Giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng bảo hiểm xã hội (bản chính); hoặc bản sao Giấy ra viện có chỉ định của y, bác sĩ điều trị cho nghỉ thêm sau thời gian điều trị nội trú.

3. Lao động nam có vợ sinh con cần nộp giấy tờ gì?

Lao động nam đang đóng BHXH khi vợ sinh con cũng được hưởng chế độ nghỉ thai sản theo quy định tại Điều 34 Luật Bảo hiểm xã hội 2014. Để nhận tiền trợ cấp, lao động nam cần nộp:

• Bản sao Giấy chứng sinh hoặc bản sao Giấy khai sinh hoặc Trích lục khai sinh của con.
• Trường hợp vợ sinh con phải phẫu thuật hoặc sinh con dưới 32 tuần tuổi mà Giấy chứng sinh không thể hiện: Cần có thêm giấy tờ của cơ sở y tế thể hiện việc sinh mổ hoặc sinh non.
• Trường hợp con chết sau khi sinh mà chưa được cấp Giấy chứng sinh: Sử dụng trích sao hồ sơ bệnh án hoặc tóm tắt hồ sơ bệnh án của mẹ hoặc phiếu phẫu thuật thể hiện con chết.

4. Thời gian giải quyết và mức hưởng trợ cấp năm 2023

Người lao động có trách nhiệm nộp hồ sơ cho người sử dụng lao động trong thời hạn không quá 45 ngày kể từ ngày trở lại làm việc. Trong vòng 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, doanh nghiệp phải lập danh sách (Mẫu 01B-HSB) gửi cơ quan BHXH.

Thời gian chi trả: Tối đa 06 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan BHXH nhận đủ hồ sơ hợp lệ từ doanh nghiệp. Trường hợp người lao động đã thôi việc và tự nộp hồ sơ, thời gian giải quyết là tối đa 03 ngày làm việc.

Lưu ý về mức hưởng: Tại thời điểm đăng bài (tháng 05/2023), mức lương cơ sở áp dụng là 1.490.000 đồng. Tuy nhiên, người lao động cần lưu ý mốc thời gian 01/07/2023, khi mức lương cơ sở tăng lên 1.800.000 đồng. Khi đó, trợ cấp một lần khi sinh con (bằng 02 lần lương cơ sở) sẽ tăng từ 2.980.000 đồng lên 3.600.000 đồng cho mỗi con. Đây là một tin vui lớn cho các gia đình đón thành viên mới trong nửa cuối năm 2023.

Hy vọng những thông tin chi tiết trên đã giúp bạn giải đáp được thắc mắc về việc nghỉ thai sản nộp giấy tờ gì. Việc chuẩn bị hồ sơ chuẩn xác ngay từ đầu sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và sớm nhận được khoản tài chính hỗ trợ quý giá này.