Hoạt động đấu thầu tại Việt Nam đang trải qua những bước chuyển mình mạnh mẽ với việc ban hành và thực thi hệ thống pháp luật mới, nhằm tăng cường tính minh bạch, cạnh tranh và hiệu quả trong quản lý nguồn vốn Nhà nước. Việc nắm vững danh mục các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành là yêu cầu tiên quyết đối với cả chủ đầu tư và nhà thầu.

1. Hệ thống Luật Đấu thầu và các văn bản sửa đổi mới nhất

Nền tảng pháp lý cao nhất điều chỉnh hoạt động này hiện nay là Luật Đấu thầu 2023 (số 22/2023/QH15). Đây là văn bản thay thế hoàn toàn Luật Đấu thầu 2013, mang đến nhiều cải cách về thủ tục hành chính và đẩy mạnh đấu thầu qua mạng.

Tuy nhiên, để phù hợp với thực tiễn phát triển, Quốc hội đã tiếp tục ban hành các văn bản sửa đổi bổ sung quan trọng:

• Luật số 90/2025/QH15: Sửa đổi đồng thời nhiều luật, trong đó có các quy định về đấu thầu nhằm đồng bộ hóa với Luật Đầu tư công và Luật Thuế.
• Luật số 57/2024/QH15: Tập trung vào việc tháo gỡ các điểm nghẽn trong quy hoạch và đầu tư đối tác công tư (PPP).

Hoạt động đấu thầu phải bảo đảm các nguyên tắc: Cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình.

2. Các Nghị định hướng dẫn thi hành chi tiết

Để triển khai Luật vào thực tế, Chính phủ đã ban hành hệ thống Nghị định phân định rõ giữa lựa chọn nhà thầu và lựa chọn nhà đầu tư:

• Về lựa chọn nhà thầu: Nghị định 24/2024/NĐ-CP là văn bản then chốt hướng dẫn về quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu. Ngoài ra, còn có Nghị định 214/2025/NĐ-CP cập nhật các quy định mới nhất.
• Về lựa chọn nhà đầu tư: Nghị định 23/2024/NĐ-CP và Nghị định 115/2024/NĐ-CP quy định chi tiết cho các dự án có sử dụng đất.
• Sửa đổi bổ sung: Nghị định 17/2025/NĐ-CP và Nghị định 225/2025/NĐ-CP là các văn bản mới nhất nhằm điều chỉnh các bất cập phát sinh trong quá trình thực hiện.

3. Thông tư hướng dẫn về mẫu hồ sơ và chứng chỉ nghiệp vụ

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Bộ Tài chính đã ban hành nhiều Thông tư quan trọng để chuẩn hóa các biểu mẫu:

• Đào tạo và chứng chỉ: Thông tư 02/2024/TT-BKHĐT quy định về việc cấp và thu hồi chứng chỉ nghiệp vụ chuyên môn.
• Mẫu hồ sơ đấu thầu: Thông tư 01/2024/TT-BKHĐT và Thông tư 06/2024/TT-BKHĐT hướng dẫn chi tiết việc đăng tải thông tin và các mẫu hồ sơ trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
• Lĩnh vực Y tế: Các Thông tư như 03/2024/TT-BYT, 04/2024/TT-BYT và 05/2024/TT-BYT quy định riêng biệt cho việc đấu thầu thuốc và thiết bị y tế, một lĩnh vực đặc thù có ảnh hưởng lớn đến an sinh xã hội.

Việc cập nhật thường xuyên các văn bản này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các sai sót pháp lý mà còn tối ưu hóa cơ hội trúng thầu trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Hệ thống pháp luật về đấu thầu năm 2025 hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh và minh bạch hơn cho tất cả các bên tham gia.