Trong bối cảnh toàn ngành giáo dục đang nỗ lực duy trì việc học tập thông qua hình thức trực tuyến do ảnh hưởng của dịch COVID-19, vấn đề an ninh mạng và an toàn thông tin cho học sinh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Mới đây, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đã ban hành văn bản chỉ đạo sát sao về việc quản lý, tổ chức dạy học qua Internet, trong đó nhấn mạnh các biện pháp bảo mật nghiêm ngặt.

Học sinh Hà Nội tập trung học tập trực tuyến tại nhà trong giai đoạn giãn cách xã hội năm 2020 (ảnh minh họa)

Nghiêm cấm công khai thông tin lớp học trên mạng xã hội

Theo chỉ đạo mới nhất từ Sở GD&ĐT Hà Nội, các Phòng GD&ĐT và các đơn vị trực thuộc phải khẩn trương xây dựng quy chế, quy định rõ ràng về trách nhiệm của người học khi tham gia lớp học trực tuyến. Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là không được công bố công khai địa chỉ (ID) và mật khẩu (Password) của lớp học trên các nền tảng mạng xã hội hoặc các phương tiện thông tin công cộng.

Việc lộ lọt thông tin truy cập lớp học trong thời gian qua đã dẫn đến một số tình trạng người lạ xâm nhập vào lớp học trực tuyến, có những hành vi quấy rối, đăng tải nội dung không phù hợp, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý của học sinh và chất lượng giảng dạy của giáo viên. Điều này vi phạm nghiêm trọng các nguyên tắc bảo đảm an ninh thông tin quy định tại Luật An ninh mạng 2018.

Trích dẫn Điều 26 Luật An ninh mạng 2018:
"2. Doanh nghiệp trong nước và ngoài nước cung cấp dịch vụ trên mạng viễn thông, mạng Internet, các dịch vụ gia tăng trên không gian mạng tại Việt Nam có trách nhiệm sau đây:
a) Xác thực thông tin khi người dùng đăng ký tài khoản số; bảo mật thông tin, tài khoản của người dùng..."

Nâng cao kỹ năng quản lý lớp học cho giáo viên

Sở GD&ĐT Hà Nội cũng yêu cầu các nhà trường hướng dẫn rõ quy trình quản lý, tổ chức một lớp học trực tuyến cho đội ngũ giáo viên. Các thầy cô cần được trang bị kỹ năng điều hành lớp học, biết cách kiểm soát người tham gia, sử dụng các tính năng như "phòng chờ" (Waiting Room) hoặc khóa lớp học sau khi đã đủ sĩ số để ngăn chặn sự xâm nhập trái phép.

Việc bảo mật mật khẩu và ID lớp học là yếu tố then chốt để bảo vệ không gian giáo dục số (ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, các đơn vị cần giới thiệu và phổ biến những giải pháp, phần mềm dạy học trực tuyến có uy tín, có tính năng theo dõi quá trình học tập và kiểm tra đánh giá học sinh một cách minh bạch. Việc lựa chọn công cụ học tập phải tuân thủ hướng dẫn tại Công văn 1061/BGDĐT-GDTrH năm 2020 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Trách nhiệm của gia đình và học sinh

Không chỉ giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ an toàn không gian học tập. Cha mẹ cần phối hợp chặt chẽ với nhà trường để quản lý việc sử dụng thiết bị điện tử của con em, tuyệt đối không chia sẻ link học tập cho người ngoài. Các hành vi vi phạm quy chế lớp học, nếu có dấu hiệu tiêu cực hoặc phá hoại, sẽ được chuyển giao cho cơ quan công an điều tra và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Việc bảo vệ thông tin cá nhân và hình ảnh của trẻ em trên không gian mạng cũng là một phần của quyền được bảo vệ quy định tại Luật Trẻ em 2016. Do đó, mỗi cá nhân tham gia vào quá trình dạy và học trực tuyến cần nâng cao ý thức trách nhiệm, góp phần xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh và hiệu quả trong giai đoạn khó khăn này.