Trong kỷ nguyên kinh tế tri thức, sáng chế không chỉ là tài sản trí tuệ mà còn là vũ khí cạnh tranh cốt lõi của doanh nghiệp. Đối với các Công ty TNHH một thành viên đang ấp ủ dự định vươn tầm quốc tế, việc bảo hộ thành quả sáng tạo tại nước ngoài là bước đi không thể thiếu. Tuy nhiên, lộ trình pháp lý này thường khiến nhiều chủ doanh nghiệp lúng túng bởi tính phức tạp và đa quốc gia của nó.

Hiệp ước PCT - "Cánh cửa" đưa sáng chế Việt ra thế giới

Theo quy định tại Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2022, doanh nghiệp Việt Nam có quyền yêu cầu bảo hộ sáng chế trên phạm vi quốc tế thông qua Hiệp ước hợp tác sáng chế (PCT). Đây là cơ chế cho phép người nộp đơn chỉ cần nộp một đơn duy nhất để có thể yêu cầu bảo hộ tại hơn 150 quốc gia thành viên.

Việc đăng ký bảo hộ sáng chế quốc tế hiện nay được chia thành hai trường hợp chính dựa trên vai trò của Việt Nam trong đơn quốc tế đó: đơn có chỉ định Việt Nam và đơn có chọn Việt Nam.

Trường hợp đơn quốc tế có chỉ định Việt Nam

Đơn quốc tế có chỉ định Việt Nam là đơn có yêu cầu bảo hộ tại Việt Nam, được nộp tại bất kỳ nước thành viên nào của Hiệp ước PCT. Để đơn này chính thức bước vào "Giai đoạn quốc gia" tại Việt Nam, doanh nghiệp cần lưu ý thời hạn nghiêm ngặt là 31 tháng kể từ ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên.

Căn cứ theo Nghị định 65/2023/NĐ-CP, hồ sơ nộp cho Cục Sở hữu trí tuệ bao gồm:

• 02 Tờ khai yêu cầu đăng ký bảo hộ sáng chế quốc tế;
• Bản sao đơn quốc tế (nếu vào giai đoạn quốc gia trước ngày công bố quốc tế);
• Bản dịch tiếng Việt của bản mô tả và bản tóm tắt;
• Chứng từ nộp phí, lệ phí và Giấy ủy quyền (nếu nộp qua đại diện).

Trường hợp đơn quốc tế có chọn Việt Nam

Khác với chỉ định, việc "chọn" Việt Nam thường diễn ra sau khi có báo cáo tra cứu quốc tế hoặc thẩm định sơ bộ. Thời hạn để thực hiện việc chọn này thường là 22 tháng kể từ ngày ưu tiên. Tuy nhiên, để vào giai đoạn quốc gia, doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo nộp hồ sơ trong vòng 31 tháng kể từ ngày ưu tiên.

Điểm đặc biệt trong trường hợp này là doanh nghiệp phải nộp thêm bản dịch tiếng Việt của các phụ lục báo cáo thẩm định sơ bộ quốc tế nếu có yêu cầu thẩm định nội dung đơn. Điều này giúp cơ quan chức năng có căn cứ đánh giá tính mới và trình độ sáng tạo của sáng chế một cách chính xác nhất.

Quy trình giải quyết hồ sơ và những lưu ý "vàng"

Sau khi hồ sơ được chấp nhận hợp lệ, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ tiến hành công bố đơn trên Công báo sở hữu công nghiệp trong thời hạn 02 tháng. Đây là giai đoạn quan trọng để cộng đồng có thể theo dõi và đưa ra ý kiến phản hồi nếu cần thiết.

"Đơn đăng ký sáng chế sẽ được công bố trong tháng thứ 19 kể từ ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn - nếu đơn không có ngày ưu tiên hoặc trong thời hạn 02 tháng kể từ ngày chấp nhận đơn hợp lệ - tuỳ theo ngày nào muộn hơn."

Lời khuyên từ chuyên gia: Đối với Công ty TNHH một thành viên, nguồn lực thường tập trung vào một cá nhân hoặc nhóm nhỏ. Do đó, việc sử dụng dịch vụ của các tổ chức đại diện sở hữu công nghiệp chuyên nghiệp sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các sai sót về thuật ngữ chuyên ngành trong bản dịch hoặc lỡ mất các mốc thời hạn quan trọng, từ đó bảo vệ tối đa quyền lợi của mình trên trường quốc tế.