Trong môi trường kinh doanh hiện đại, an toàn cháy nổ luôn là ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên, không ít doanh nghiệp vẫn còn lơ là trong việc hoàn thiện các thủ tục pháp lý về phòng cháy chữa cháy (PCCC), đặc biệt là việc ban hành và niêm yết sơ đồ, nội quy tại cơ sở. Đây không chỉ là vấn đề an toàn mà còn là yêu cầu bắt buộc theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Treo nội quy, sơ đồ PCCC: Quyền lợi hay nghĩa vụ bắt buộc?

Nhiều chủ doanh nghiệp thắc mắc liệu việc treo bảng nội quy hay sơ đồ thoát nạn có thực sự bắt buộc? Câu trả lời nằm rõ trong quy định tại Điều 20 Luật Phòng cháy và chữa cháy 2001. Theo đó, các cơ sở hoạt động phải đảm bảo có quy định, nội quy về an toàn PCCC và hồ sơ quản lý hoạt động này.

Cụ thể hơn, Điều 5 Nghị định 136/2020/NĐ-CP quy định rõ các cơ sở thuộc danh mục quản lý của cơ quan Công an hoặc UBND cấp xã phải bảo đảm có nội quy, biển cấm, biển báo, sơ đồ hoặc biển chỉ dẫn về PCCC và thoát nạn phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật.

Điều kiện "chuẩn" cho nội quy và sơ đồ PCCC tại cơ sở

Không phải cứ in một tờ giấy dán lên tường là xong. Điều 5 Thông tư 149/2020/TT-BCA hướng dẫn nội quy an toàn PCCC phải bao gồm các nội dung trọng tâm như: quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt; hành vi bị nghiêm cấm; và quy trình xử lý khi có sự cố xảy ra.

Đối với sơ đồ PCCC, doanh nghiệp cần lưu ý hai loại bản vẽ quan trọng:

• Sơ đồ mặt bằng tổng thể: Thể hiện rõ các hạng mục nhà, đường giao thông và nguồn nước chữa cháy.
• Sơ đồ triển khai lực lượng: Chỉ rõ vị trí điểm cháy giả định, hướng gió và phương án thoát nạn cho nhân viên.

Nội quy và sơ đồ phải được đặt ở những nơi dễ thấy, dễ đọc như sảnh chính, hành lang hoặc khu vực tập trung đông người để đảm bảo mọi cá nhân đều có thể tiếp cận nhanh chóng khi cần thiết.

Thời hạn và thẩm quyền ban hành: Ai là người chịu trách nhiệm?

Người đứng đầu cơ sở, doanh nghiệp có trách nhiệm ban hành và duy trì các điều kiện an toàn PCCC này trước khi đưa cơ sở vào hoạt động. Trong suốt quá trình vận hành, nếu có sự thay đổi về công năng hoặc cấu trúc mặt bằng, sơ đồ PCCC phải được cập nhật kịp thời để đảm bảo tính chính xác.

Hồ sơ quản lý PCCC: "Lá chắn" pháp lý cho doanh nghiệp

Bên cạnh việc treo biển bảng, việc lập hồ sơ quản lý, theo dõi hoạt động PCCC là cực kỳ quan trọng. Tùy vào quy mô cơ sở thuộc quản lý của Công an hay UBND xã mà thành phần hồ sơ sẽ có sự khác biệt, nhưng nhìn chung đều phải có: Giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế (nếu có), phương án chữa cháy đã được phê duyệt, và biên bản kiểm tra an toàn định kỳ.

Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định về sơ đồ và nội quy PCCC không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các án phạt hành chính từ cơ quan chức năng mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tài sản và tính mạng của người lao động trước những rủi ro hỏa hoạn khó lường.