Nhà ở xã hội luôn là tâm điểm chú ý của những người lao động có thu nhập thấp với mong muốn an cư lạc nghiệp. Tuy nhiên, một câu hỏi khiến nhiều người trăn trở là: "Nếu đã có nhà rồi thì có được đăng ký mua nhà ở xã hội nữa không?". Với sự ra đời của Luật Nhà ở 2023 và các văn bản hướng dẫn mới nhất, cánh cửa sở hữu nhà ở xã hội đã có những thay đổi đáng kể về điều kiện xét duyệt.

Điều kiện về nhà ở: Không phải cứ có nhà là bị "loại"

Theo quy định mới nhất, việc bạn đang sở hữu một bất động sản không đồng nghĩa với việc bạn mất hoàn toàn cơ hội mua nhà ở xã hội. Điểm mấu chốt nằm ở địa bàn cư trú và diện tích sử dụng thực tế. Cụ thể, tại Điều 78 Luật Nhà ở 2023, điều kiện về nhà ở được quy định rất rõ ràng:

• Chưa có nhà ở thuộc sở hữu: Người đứng đơn và vợ/chồng phải chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình tại địa bàn tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có dự án.
• Chưa được hưởng chính sách hỗ trợ: Chưa từng được mua, thuê mua nhà ở xã hội hoặc hưởng bất kỳ chính sách hỗ trợ nhà ở nào tại địa bàn tỉnh đó.
• Trường hợp đặc biệt về diện tích: Đây là điểm mới đáng chú ý. Nếu bạn đã có nhà ở tại tỉnh có dự án nhưng diện tích bình quân đầu người thấp hơn mức quy định (hiện nay là dưới 15m2 sàn/người), bạn vẫn đủ điều kiện để nộp hồ sơ.

Như vậy, pháp luật hiện hành đã mở rộng cơ hội cho những gia đình đông người đang phải sống trong không gian chật hẹp, dù họ đã có nhà riêng nhưng không đảm bảo điều kiện sống tối thiểu.

Từng sở hữu nhà nhưng đã bán thì có được mua không?

Một tình huống thực tế khác thường gặp là người dân từng có nhà nhưng vì lý do cá nhân đã chuyển nhượng trước khi nộp hồ sơ mua nhà ở xã hội. Về vấn đề này, Điều 29 Nghị định 100/2024/NĐ-CP đã làm rõ cách xác định.

Điều kiện "chưa có nhà ở" được tính tại thời điểm nộp hồ sơ đăng ký. Điều này có nghĩa là nếu tại thời điểm bạn nộp đơn, cả hai vợ chồng đều không đứng tên trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (Sổ đỏ/Sổ hồng) tại tỉnh nơi có dự án, thì bạn vẫn được coi là đáp ứng điều kiện về nhà ở.

"Trường hợp chưa có nhà ở thuộc sở hữu của mình được xác định khi đối tượng... và vợ hoặc chồng của đối tượng đó (nếu có) không có tên trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất tại tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội đó tại thời điểm nộp hồ sơ..."

Quy định này giúp những người thực sự có nhu cầu về chỗ ở nhưng đã bán nhà cũ (có thể để trả nợ hoặc giải quyết việc gia đình) vẫn có cơ hội tiếp cận chính sách an sinh của Nhà nước.

Thủ tục xác nhận điều kiện nhà ở: Cần lưu ý gì?

Để chứng minh mình đủ điều kiện, người dân cần thực hiện các bước xác nhận theo hướng dẫn tại Thông tư 05/2024/TT-BXD:

1. Nếu không có nhà ở: Bạn cần làm giấy xác nhận và cam kết không có tên trên bất kỳ Giấy chứng nhận nào tại tỉnh nơi có dự án, sau đó gửi Văn phòng đăng ký đất đai để xác nhận.
2. Nếu có nhà nhưng diện tích nhỏ: Bạn cần làm giấy xác nhận cam kết diện tích bình quân dưới 15m2 sàn/người và nộp cho UBND cấp xã nơi cư trú để xác nhận trong vòng 07 ngày làm việc.

Việc nắm vững các quy định về diện tích và thời điểm xác nhận quyền sở hữu sẽ giúp bạn chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, tránh những sai sót không đáng có dẫn đến việc bị từ chối quyền lợi mua nhà ở xã hội.

Hy vọng bài viết đã giải đáp thỏa đáng thắc mắc của bạn về việc có nhà rồi có được mua nhà ở xã hội không. Hãy luôn cập nhật các chính sách mới nhất để không bỏ lỡ cơ hội sở hữu mái ấm cho gia đình mình.