Mỗi dịp đầu năm học mới, cuộc họp phụ huynh toàn thể luôn là sự kiện quan trọng thu hút sự quan tâm lớn của hàng triệu cha mẹ học sinh trên cả nước. Đây không chỉ là buổi gặp mặt đơn thuần giữa nhà trường, giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh mà còn là diễn đàn pháp lý và giáo dục chính thức để thống nhất phương hướng hợp tác, triển khai kế hoạch học tập cũng như thông qua các khoản thu trong năm học. Tuy nhiên, không phải phụ huynh nào cũng nắm rõ cuộc họp phụ huynh đầu năm phải có những nội dung gì và quyền, trách nhiệm của mình được pháp luật bảo vệ ra sao.

Căn cứ theo quy định tại Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh, các hoạt động tổ chức họp phụ huynh cũng như lề lối phối hợp giữa gia đình và nhà trường được quy định rất cụ thể.

1. Những nội dung quan trọng bắt buộc có trong cuộc họp phụ huynh đầu năm

Theo quy định tại khoản 2 Điều 9 Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh (ban hành kèm theo Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT), quy trình và nội dung tổ chức cuộc họp phụ huynh đầu năm học được thực hiện như sau:

• Bầu Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp: Ngay đầu năm học, giáo viên chủ nhiệm lớp sẽ tiến hành triệu tập cuộc họp đầu tiên của Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp để các thành viên cử Trưởng ban và Phó trưởng ban. Trường hợp lớp chưa có Ban đại diện thì cuộc họp toàn thể phụ huynh sẽ tiến hành bầu cử công khai.
• Thông qua chương trình hoạt động năm học: Sau khi được bầu, Trưởng ban đại diện cha mẹ học sinh lớp sẽ điều hành cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh để thảo luận và thông qua chương trình, kế hoạch hoạt động của Ban đại diện trong cả năm học.
• Triển khai kế hoạch giáo dục và quy định nhà trường: Giáo viên chủ nhiệm đại diện nhà trường phổ biến phương hướng, mục tiêu học tập, nội quy lớp học, chương trình đào tạo cùng các hoạt động trọng tâm của trường.
• Công khai các khoản thu đầu năm: Nhà trường và giáo viên có trách nhiệm thông báo công khai, minh bạch các khoản thu bắt buộc theo quy định nhà nước (như học phí, bảo hiểm y tế học sinh) và các khoản dịch vụ hỗ trợ (như tiền ăn bán trú, nước uống, chăm sóc bán trú...).
• Dự trù kinh phí hoạt động của Ban đại diện phụ huynh: Ban đại diện cha mẹ học sinh dự kiến các khoản đóng góp tự nguyện phục vụ trực tiếp cho các hoạt động ngoại khóa, khen thưởng, liên hoan của học sinh để toàn thể phụ huynh thảo luận, cho ý kiến và đi đến thống nhất.

Bên cạnh cuộc họp đầu năm, pháp luật cũng quy định nội dung của cuộc họp phụ huynh định kỳ vào cuối học kỳ I và khi kết thúc năm học. Thông thường, các cuộc họp này tập trung vào việc đánh giá kết quả học tập, rèn luyện đạo đức của từng học sinh; công khai tài chính quỹ phụ huynh; báo cáo thành tích chung của lớp/trường và tư vấn hướng nghiệp, chọn trường chọn ngành đối với học sinh các lớp cuối cấp (lớp 9 và lớp 12).

2. Một năm học cha mẹ học sinh phải tham gia họp phụ huynh mấy lần?

Rất nhiều phụ huynh băn khoăn về số lần tổ chức họp phụ huynh trong một năm học theo đúng quy định. Căn cứ tại khoản 1 Điều 9 Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT, các cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh lớp được tổ chức định kỳ 03 lần trong một năm học, bao gồm:

1. Cuộc họp đầu năm học: Tổ chức vào khoảng tháng 9 đầu năm học để kiện toàn tổ chức, bầu Ban đại diện và thống nhất kế hoạch năm học.
2. Cuộc họp khi kết thúc học kỳ I: Đánh giá kết quả học tập, rèn luyện của học sinh trong học kỳ I và đề ra phương hướng học kỳ II.
3. Cuộc họp khi kết thúc năm học: Tổng kết đánh giá toàn bộ năm học, bàn giao quản lý học sinh về gia đình và địa phương trong đợt nghỉ hè.

Ngoài 03 cuộc họp định kỳ nêu trên, giáo viên chủ nhiệm hoặc Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp có quyền tổ chức các cuộc họp phụ huynh bất thường khi có ít nhất 50% số cha mẹ học sinh của lớp yêu cầu hoặc khi phát sinh các vấn đề cấp bách liên quan đến quản lý, giáo dục học sinh. Việc tổ chức cuộc họp toàn thể cha mẹ học sinh cấp trường sẽ do Ban đại diện cha mẹ học sinh trường quyết định.

3. Quyền hạn và trách nhiệm pháp lý của cha mẹ học sinh theo quy định mới nhất

Nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của gia đình và nâng cao hiệu quả phối hợp giáo dục, quy định tại Điều 8 Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh (ban hành kèm theo Thông tư 55/2011/TT-BGDĐT) cùng các điều khoản của Luật Giáo dục 2019 đã nêu rõ trách nhiệm cũng như quyền lợi tối thượng của cha mẹ học sinh.

Trách nhiệm của cha mẹ học sinh

• Phối hợp chặt chẽ với nhà trường và giáo viên chủ nhiệm trong việc quản lý, chăm sóc, động viên học sinh tích cực học tập, tuân thủ nội quy trường học và quy định pháp luật.
• Tham gia đầy đủ các cuộc họp phụ huynh định kỳ, thực hiện các nhiệm vụ được Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp thống nhất.
• Chịu trách nhiệm đối với các sai phạm, khuyết điểm của con em mình theo đúng quy định của pháp luật dân sự và hành chính.

Quyền lợi quan trọng của cha mẹ học sinh

• Thực hiện các quyền của cha mẹ học sinh quy định tại Điều 95 Luật Giáo dục 2019, có quyền yêu cầu nhà trường tạo điều kiện tốt nhất cho con em học tập và rèn luyện.
• Ứng cử hoặc đề cử vào Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp, tham gia đóng góp ý kiến về chất lượng dạy và học.
• Quyền từ chối các khoản đóng góp không tự nguyện: Cha mẹ học sinh có quyền từ chối ủng hộ hoặc từ chối đóng góp khi Ban đại diện cha mẹ học sinh lớp hoặc trường đề xuất các khoản quỹ/chi phí ngoài quy định nếu bản thân không tự nguyện. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng nhất giúp ngăn chặn tình trạng lạm thu đầu năm học.
• Thực hiện hoặc không thực hiện những nội dung chưa đạt được sự thống nhất chung trong các cuộc họp toàn thể phụ huynh.

Việc nắm rõ các quy định pháp luật về cuộc họp phụ huynh đầu năm học sẽ giúp cha mẹ học sinh chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho con em mình, đồng thời đồng hành hiệu quả cùng nhà trường tạo dựng môi trường giáo dục lành mạnh, minh bạch và nhân văn.