Kể từ ngày 01/7/2021, khi Luật Cư trú 2020 chính thức có hiệu lực thi hành, công tác quản lý dân cư tại Việt Nam đã bước sang một trang mới với việc thay thế Sổ hộ khẩu giấy bằng phương thức quản lý điện tử hiện đại. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất chính là việc đơn giản hóa tối đa quy trình chuyển hộ khẩu trong cùng một tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Cán bộ Công an hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục cư trú mới (ảnh minh họa)

Căn cứ pháp lý điều chỉnh thủ tục cư trú mới

Để thực hiện việc chuyển hộ khẩu đúng quy định, người dân cần nắm vững các văn bản pháp luật quan trọng sau:

• Luật Cư trú 2020 (có hiệu lực từ 01/7/2021).
• Nghị định 62/2021/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Cư trú.
• Thông tư 55/2021/TT-BCA hướng dẫn thi hành Luật Cư trú do Bộ Công an ban hành.

Lưu ý quan trọng: Từ thời điểm 01/7/2021, khái niệm "cắt khẩu" (cấp Giấy chuyển hộ khẩu) đã chính thức bị bãi bỏ đối với các trường hợp chuyển hộ khẩu trong nước. Người dân chỉ cần đến cơ quan Công an nơi dự định đăng ký thường trú mới để làm thủ tục nhập khẩu. Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ tự động cập nhật và xóa đăng ký thường trú tại nơi ở cũ.

Hồ sơ đăng ký thường trú trong cùng tỉnh cần những gì?

Tùy thuộc vào điều kiện chỗ ở tại nơi đến, hồ sơ đăng ký thường trú sẽ có sự khác biệt nhất định. Theo quy định tại Điều 21 Luật Cư trú 2020, các trường hợp phổ biến bao gồm:

1. Trường hợp công dân sở hữu nhà ở hợp pháp

Đây là trường hợp phổ biến nhất khi người dân mua nhà mới hoặc chuyển đến căn nhà thuộc quyền sở hữu của mình trong cùng tỉnh. Hồ sơ bao gồm:

• Tờ khai thay đổi thông tin cư trú (Mẫu CT01 ban hành kèm theo Thông tư 56/2021/TT-BCA).
• Giấy tờ, tài liệu chứng minh việc sở hữu chỗ ở hợp pháp (Sổ đỏ, Sổ hồng, Hợp đồng mua bán nhà ở đã hoàn công...).

Niềm vui của gia đình khi chuyển đến nơi ở mới và hoàn tất thủ tục cư trú (ảnh minh họa)

2. Trường hợp về ở với người thân (Bố mẹ, vợ chồng, con cái)

Nếu bạn chuyển hộ khẩu về nhà của người thân, hồ sơ cần bổ sung các giấy tờ chứng minh mối quan hệ nhân thân:

• Tờ khai thay đổi thông tin cư trú, trong đó phải có ý kiến đồng ý cho đăng ký thường trú của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp.
• Giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân (Giấy khai sinh, Giấy chứng nhận kết hôn...). Lưu ý: Nếu thông tin này đã có trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thì không cần xuất trình giấy tờ giấy.

3. Trường hợp thuê, mượn, ở nhờ chỗ ở hợp pháp

Đối với người đi thuê nhà hoặc ở nhờ, điều kiện đăng ký thường trú có phần khắt khe hơn nhằm đảm bảo an sinh xã hội:

• Hợp đồng thuê, mượn, ở nhờ đã được công chứng hoặc chứng thực.
• Văn bản đồng ý của chủ sở hữu cho phép đăng ký thường trú vào chỗ ở đó.
• Giấy tờ chứng minh diện tích nhà ở đạt mức tối thiểu theo quy định của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (thường không thấp hơn 08m2 sàn/người).

Trình tự, thủ tục thực hiện tại cơ quan Công an

Quy trình thực hiện được tối ưu hóa để tiết kiệm thời gian cho công dân, cụ thể qua các bước sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ

Công dân trực tiếp đến nộp hồ sơ tại Công an cấp xã (xã, phường, thị trấn) nơi mình dự định đăng ký thường trú mới. Tại đây, cán bộ tiếp nhận sẽ kiểm tra tính pháp lý và đầy đủ của hồ sơ:

• Nếu hồ sơ đủ điều kiện: Cấp Phiếu tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả.
• Nếu hồ sơ thiếu: Hướng dẫn công dân bổ sung, hoàn thiện theo quy định.

Bước 2: Thẩm định và cập nhật dữ liệu

Trong thời hạn 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thẩm định, cập nhật thông tin về nơi thường trú mới của người đăng ký vào Cơ sở dữ liệu về cư trú.

Bước 3: Nhận kết quả

Cơ quan Công an sẽ thông báo cho người đăng ký về việc đã cập nhật thông tin đăng ký thường trú thành công. Do không còn cấp Sổ hộ khẩu giấy, kết quả sẽ được ghi nhận trên hệ thống điện tử. Công dân có thể yêu cầu cấp Xác nhận thông tin về cư trú nếu cần thiết cho các giao dịch khác.

Một số lưu ý quan trọng khi chuyển hộ khẩu cùng tỉnh

Người dân cần lưu ý thời hạn đăng ký: Trong vòng 12 tháng kể từ ngày đủ điều kiện đăng ký thường trú tại chỗ ở mới, công dân có trách nhiệm làm thủ tục đăng ký thường trú. Việc chậm trễ có thể dẫn đến xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực cư trú theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

Việc nắm vững các quy định mới về cư trú không chỉ giúp người dân bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình mà còn góp phần thúc đẩy quá trình chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ điện tử tại Việt Nam.