Việc bị thu hồi đất luôn là nỗi lo lớn đối với mọi gia đình, đặc biệt là khi quyền lợi về nơi ở mới không được đảm bảo. Với sự ra đời của Luật Đất đai 2024, hành lang pháp lý đã có những thay đổi mang tính đột phá nhằm bảo vệ tối đa quyền lợi của người dân. Vậy nếu rơi vào trường hợp bị thu hồi đất nhưng không được cấp tái định cư, bạn cần phải làm gì?

1. Hiểu rõ quyền lợi tái định cư theo quy định mới nhất

Theo quy định tại Điều 91 Luật Đất đai 2024, nguyên tắc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải đảm bảo dân chủ, khách quan và công bằng. Đặc biệt, Nhà nước nhấn mạnh việc phê duyệt phương án và bố trí tái định cư phải được hoàn thành trước khi có quyết định thu hồi đất.

Nếu bạn thuộc đối tượng đủ điều kiện bồi thường về đất ở nhưng địa phương không bố trí tái định cư, đây có thể là dấu hiệu của việc thực thi sai quy định. Điều 111 Luật Đất đai 2024 quy định rõ các trường hợp được bố trí tái định cư, bao gồm cả những hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng chung sống trên một thửa đất bị thu hồi.

2. Quy trình khiếu nại để đòi lại công bằng

Khi nhận thấy quyết định thu hồi đất hoặc phương án bồi thường xâm phạm quyền lợi của mình, người dân có quyền thực hiện khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011.

Bước 1: Khiếu nại lần đầu

Người dân gửi đơn khiếu nại đến người đã ra quyết định hành chính (thường là Chủ tịch UBND cấp huyện hoặc cấp tỉnh). Trong vòng 10 ngày, đơn phải được thụ lý. Nếu vụ việc phức tạp, cơ quan chức năng sẽ tổ chức đối thoại công khai để làm rõ các tình tiết.

Bước 2: Khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện

Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu, bạn có thể khiếu nại lên cấp trên trực tiếp hoặc lựa chọn khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy định của Luật Tố tụng hành chính 2015.

3. Những điểm mới nhân văn trong Luật Đất đai 2024

Một trong những điểm sáng của luật mới là quy định về "suất tái định cư tối thiểu". Tại Điều 24 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, nếu số tiền bồi thường về đất ở không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu thì Nhà nước sẽ hỗ trợ khoản tiền chênh lệch để người dân có chỗ ở mới ổn định.

"Trường hợp người có đất ở thu hồi mà phải di chuyển chỗ ở và được bồi thường bằng giao đất ở hoặc nhà ở tái định cư nhưng tiền bồi thường về đất ở không đủ so với giá trị của một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà nước hỗ trợ tiền đủ để được giao một suất tái định cư tối thiểu."

4. Lời khuyên từ chuyên gia

Để bảo vệ quyền lợi tốt nhất, người dân cần lưu ý:

• Kiểm tra kỹ danh sách niêm yết công khai phương án bồi thường tại trụ sở UBND xã.
• Thu thập đầy đủ giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất và các tài sản gắn liền với đất.
• Thực hiện quyền kiến nghị ngay trong giai đoạn lấy ý kiến về phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.

Nếu bạn vẫn còn thắc mắc về việc bị thu hồi đất nhưng không được cấp tái định cư, hãy liên hệ với các cơ quan trợ giúp pháp lý để được hướng dẫn chi tiết theo tình huống cụ thể của gia đình mình.