Trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, việc bảo vệ quyền riêng tư và hình ảnh của trẻ em trên các phương tiện truyền thông trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật trẻ em 2016 và Luật Báo chí 2016, Bộ Thông tin và Truyền thông đã ban hành Thông tư 09/2017/TT-BTTTT.

Bắt buộc làm mờ, che mặt trẻ em trong các vụ việc tiêu cực

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 6 Thông tư 09/2017/TT-BTTTT là quy định về việc thông tin trên báo chí đối với các vụ việc tiêu cực. Cụ thể, khi phản ánh về các hành vi vi phạm pháp luật mà trẻ em là nạn nhân hoặc là người có liên quan, các cơ quan báo chí (bao gồm báo in, báo nói, báo hình và báo điện tử) phải thực hiện việc làm mờ hoặc che mặt trẻ em.

Quy định này nhằm đảm bảo tối đa bí mật đời sống riêng tư và bí mật cá nhân của các em, tránh những tác động tâm lý tiêu cực và sự kỳ thị từ xã hội có thể theo đuổi các em trong suốt quá trình trưởng thành. Việc công khai danh tính hoặc hình ảnh rõ nét của trẻ em trong các tình huống nhạy cảm không chỉ vi phạm đạo đức nghề nghiệp mà còn là hành vi vi phạm pháp luật kể từ thời điểm Thông tư này có hiệu lực.

Quy định về sự đồng ý của cha mẹ và người giám hộ

Việc sử dụng hình ảnh trẻ em làm nhân vật hoặc hình ảnh minh họa trong các chương trình phản ánh vụ việc tiêu cực cũng được quy định rất chặt chẽ. Tùy vào độ tuổi của trẻ, yêu cầu về sự đồng ý sẽ khác nhau:

• Đối với trẻ em dưới 07 tuổi: Phải có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ hợp pháp.
• Đối với trẻ em từ đủ 07 tuổi trở lên: Phải có sự đồng ý của chính trẻ em đó VÀ sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

Quy định này cũng áp dụng tương tự đối với các xuất bản phẩm. Điều này thể hiện sự tôn trọng quyền tự quyết của trẻ em khi các em đã có nhận thức nhất định về hình ảnh cá nhân của mình.

Hệ thống cảnh báo nội dung không phù hợp

Bên cạnh việc bảo vệ hình ảnh, Thông tư 09/2017/TT-BTTTT còn hướng dẫn chi tiết về việc cảnh báo nội dung không phù hợp với trẻ em. Các cơ quan báo chí và nhà xuất bản có trách nhiệm hiển thị hoặc phát các khuyến cáo rõ ràng trước hoặc trong quá trình phổ biến nội dung.

Nội dung cảnh báo phải bao gồm ít nhất một trong các thông điệp sau:

"Nội dung không phù hợp với trẻ em, đề nghị cân nhắc trước khi đọc, nghe, xem; Cha mẹ, người lớn cần hướng dẫn nếu trẻ em đọc, nghe, xem; Chương trình, phim có hình ảnh và tình tiết nhạy cảm, khuyến cáo nên có sự hướng dẫn của phụ huynh..."

Việc phân loại và cảnh báo này giúp phụ huynh có cơ sở để định hướng và quản lý nội dung tiếp nhận của con em mình, hạn chế tối đa những tác động tiêu cực từ các thông tin độc hại hoặc không phù hợp với lứa tuổi.

Thời điểm có hiệu lực và trách nhiệm thực thi

Điều 14 Thông tư 09/2017/TT-BTTTT xác định thời điểm có hiệu lực thi hành là từ ngày 01/10/2017. Các cơ quan báo chí, nhà xuất bản cần chủ động rà soát quy trình sản xuất nội dung để đảm bảo tuân thủ đúng các quy định mới này, góp phần xây dựng một môi trường truyền thông an toàn và lành mạnh cho trẻ em Việt Nam.